مقایسه طیفهای طراحی آییننامه با طیفهای خطر یکنواخت در گستره شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران
2 استاد، پژوهشکده مدیریت خطرپذیری و بحران، پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران
doi
10.48303/bese.2023.1982839.1107چکیده
آییننامههای طراحی لرزه ای ساختمانها در ایران (استاندارد 2800) در پی تأمین حاشیه ایمنی مطلوب در عملکرد سازههای طراحیشده میباشد. ویرایشهای مختلف آییننامه طراحی لرزهای ساختمانها در برابر زلزله ایران با رویکرد تحلیل طیفهای پاسخ حاصل از شتابنگاشتها و مقیاسسازی نسبت به شتاب پاسخ طیفی در دوره تناوب صفر ثانیه (PGA)، طیف های طراحی برحسب نوع خاک را ارائه نموده است. در ارائه این طیفها، هدف تأمین حاشیه ایمنی بوده است، ولی عملاً تأمین حاشیه ایمنی بهصورت کیفی لحاظ شده و بهصورت کمّی قابل تعیین نمی باشد. بهمنظور بررسی دقت طیفهای ارائه شده در استاندارد 2800، در یک مطالعه موردی، طیف های خطر یکنواخت برای گستره شهر تهران با طیفهای پیشنهادی در استاندارد 2800 برحسب انواع خاک (I تاIV) مقایسه شده است. بدینمنظور، شهر تهران به 632 نقطه در یک شبکه 1 در 1 کیلومتر تقسیم شده و به کمک تحلیل خطر احتمالاتی، منحنیهای خطر به همراه مقادیر شتاب طیفی2 برای دوره تناوبهای مختلف و برحسب نوع خاک در هر نقطه محاسبه شده است. سپس میانگین طیفهای نقاط مختاف با خاک یکسان بهعنوان طیف طرح نماینده آن نوع خاک با طیفهای پیشنهادی در استاندارد 2800 مقایسه شده است. بر اساس نتایج حاصل، شتابهای طیفی آییننامه برای خاکهای نوع I و II بهویژه در دوره تناوبهای بالاتر از 0/5 ثانیه مقادیر بالاتری را نسبت به طیفهای خطر یکنواخت محاسبه شده با 10% احتمال وقوع در 50 سال را نشان می دهد. علاوه بر این برای خاکهای نوع III و IV مقادیر شتاب های طیفی آییننامه در دوره تناوبهای زیر 5/0 ثانیه تقریباً معادل مقادیر طیفهای خطر بوده و برای دوره تناوبهای بالاتر از 0/5 ثانیه مجدداً طیفهای طراحی مقادیر بالاتری را نسبت به طیفهای خطر یکنواخت ارائه می نماید.