ارزیابی نسبت ظرفیت فروریزش حوزه نزدیک گسل به حوزه دور و اثر آن بر ریسک فروریزش با لحاظ پریود پالس و شکل‌پذیری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، دانشکده مهندسی، گروه مهندسی عمران و محیط‌زیست

3 استاد، دانشکده عمران و محیط‌زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

doi
10.48303/bese.2022.557180.1085
چکیده

ظرفیت فروریزش سازه یکی از عوامل اصلی در محاسبه ریسک فروریزش است که در مهندسی بر اساس عملکرد به آن پرداخته می‌شود. محاسبه ظرفیت فروریزش سازه معمولاً با روش‌های زمان‌بر تحلیل‌های دینامیکی افزایشی انجام می‌شود اما در سال‌های اخیر روش‌های جایگزین بهینه‌ بر مبنای استفاده از منحنی رفتار سازه ارائه شده است که در این مطالعه نیز مورد استفاده قرار گرفته است. از سوی دیگر محاسبه ظرفیت فروریزش مورد تقاضای ساختگاه به‌صورتی که ریسک فروریزش سازه در محدوده آیین‌نامه باشد حائز اهمیت است. مخصوصاً در ساختگاه‌های حوزه نزدیک، به علت ویژگی‌های وجود پالس‌ و جهت‌پذیری اهتمام ویژه‌ای به ظرفیت فروریزش تقاضای ساختگاه لازم است. با توجه به این‌که شکل‌پذیری سازه و نسبت پریود پالس حوزه نزدیک به پریود پایه سازه به‌عنوان عوامل اصلی مؤثر بر ظرفیت فروریزش سازه در حوزه نزدیک شناخته شده‌اند، اثر این دو عامل به‌صورت عددی بر ظرفیت فروریزش سازه بررسی شده و سپس با توجه به آن ظرفیت فروریزش تقاضای ساختگاه در حوزه نزدیک برآورد گردیده است. بررسی‌های انجام شده در این تحقیق افزایش ظرفیت فروریزش سازه در حوزه نزدیک و در حوزه دور را با افزایش شکل‌پذیری نشان می‌دهد. همچنین کاهش ظرفیت فروریزش سازه در حوزه نزدیک با افزایش نسبت پریود پالس به پریود پایه سازه مشاهده گردیده است. سپس محاسبه نسبت ظرفیت فروریزش حوزه نزدیک به حوزه دور با لحاظ دو عامل ذکر شده صورت گرفته و γ نامیده شده است. از γ در برآورد تقاضای ظرفیت فروریزش ساختگاه حوزه نزدیک استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که برای محاسبه ظرفیت فروریزش تقاضای ساختگاه استفاده از مقدار حد پایین نسبت ظرفیت فروریزش حوزه نزدیک به حوزه دور که مربوط به شکل‌پذیری کمتر و نسبت پریود پالس بالاتر می‌باشد به اندازه کافی محافظه‌کارانه بوده و افزایش تقاضای ساختگاه با افزایش این پارامتر شیب زیاد ندارد.