تحلیل کیفی محتوای کتب مقطع متوسطه از نظر گفتمان سازی نظریه ولایت فقیه بر اساس آموزههای انقلاب اسلامی ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانش آموخته دانشگاه فردوسی مشهد
3 عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد
4 عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
این پژوهش با الهام از فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله خامنهای، به بررسی رویکرد گفتمانسازانه (که متوجه به مبانی نظری بومی و نشأتگرفته از آموزه های اسلامی میباشد) در کتب درسی و در باب موضوع ولایت فقیه پرداخته است. روش انجام این پژوهش تحلیل گفتمان است که یکی از انواع تحلیل محتوای کیفی است. یافتههای پژوهش نشان دادند که کتب درسی در انتقال موضوع ولایت فقیه، از رویکرد اخبارگونه و تاریخی پیروی میکنند و رویکرد گفتمانسازانه مورد غفلت واقع شده است. از مهمترین نشانههای اخبارگونگی متن میتوان به سازماندهی محتوای درسی بر اساس رخدادهای زمانی، تقسیمبندی موضوعی و ترتیب منطقی و غفلت از توجه به روابط ذاتی معارف اشاره نمود. علاوه بر این، استفاده از شیوه بیان مستقیم، عدم توجه به مخاطب و شبهات ذهنی او، سطحینگری، تمرکز بر حافظهپروری و بیتوجهی به عمق مطالب، و غفلت از ابعاد معنوی و عاطفی مخاطبان، از دیگر ویژگیهای متن کتابهای درسی در انتقال نظریه ولایت فقیه بودند. این پژوهش در نهایت استفاده از رویکرد گفتمانسازانه را در طراحی و تدوین کتب درسی پیشنهاد میکند.