ارزیابی اقتصادی طرح ملی شیرین‌سازی و انتقال آب خلیج ‌فارس به معادن جنوب شرقی کشور: رهیافت مدل تعادل عمومی قابل ‌محاسبه مالی (FCGE)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان

2 استادیارگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان

4 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه اصفهان

5 Faculty of Engineering, University of Isfahan, Isfahan, Iran

doi
10.22034/epj.2021.14676.2110
چکیده

هدف از نگارش این مقاله ارائه یک الگوی تعادل عمومی قابل‌ محاسبه مالی پویا است که بتواند با تأکید بر بخش آب، آثار اقتصادی ساخت، تأمین مالی و بهره‌برداری از پروژه زیربنایی شیرین‌سازی و انتقال آب خلیج ‌فارس به معادن جنوب شرقی کشور را توسط بخش عمومی یا بخش خصوصی (با شیوه مشارکت عمومی خصوصی) مورد ارزیابی قرار دهد. بعد از طراحی مدل و شبیه‌سازی سناریوها نتایج حاصل بیان‌گر این واقعیت است که ساخت و بهره‌برداری از این پروژه، در صورتی ‌که توسط بخش خصوصی صورت گیرد و تأمین مالی آن از محل حذف یارانه آب و انتشار سهام در بازار سرمایه انجام شود، اثر مثبت بالاتری بر تولید ناخالص داخلی و رفاه اجتماعی نسبت به زمانی که توسط بخش عمومی و با تأمین مالی از محل انتشار اوراق مشارکت یا وضع مالیات بر محصول آب صورت گیرد، خواهد داشت. به ‌عبارت ‌دیگر ساخت و بهره‌برداری از پروژه توسط بخش خصوصی از محل حذف یارانه آب و انتشار سهام در بازار سرمایه بدون افزایش بهره‌وری منجر به افزایش در تولید ناخالص داخلی به میزان 0224/0 درصد خواهد شد، ولی در رفاه خانوار تغییر محسوسی ایجاد نخواهد کرد؛ اما در صورتی‌ که با افزایش بهره‌وری همراه باشد، تولید ناخالص داخلی به میزان 0751/0 و رفاه اجتماعی به میزان 0016/0 درصد افزایش خواهد یافت. از طرف دیگر در صورتی ‌که ساخت و بهره‌برداری توسط بخش عمومی و از محل انتشار اوراق مشارکت صورت گیرد؛ باعث افزایش تولید ناخالص داخلی به میزان 0175/0 درصد و کاهش رفاه خانوار به میزان 002/0 درصد خواهد شد و اگر تأمین مالی آن از محل وضع مالیات بر محصول آب باشد، تولید ناخالص داخلی به میزان 0108/0 درصد افزایش و رفاه اجتماعی خانوار نیز به میزان 0004/0 درصد کاهش می‌یابد.