فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کسری مداوم در تراز تجاری غیر نفتی در ایران سبب شده است که موضوع عوامل توضیح‌دهنده آن مورد توجه محققین و سیاست‏گذاران قرار گیرد. از این رو در مقاله حاضر تلاش شده که با استفاده از یک الگوی غیر خطی رگرسیون انتقال ملایم توابع تراز تجاری کل و تراز تجاری غیر نفتی با تاکید بر اثر نرخ پس‌انداز برای دوره زمانی ۱۳۹۶-۱۳۵۷ مورد برآورد قرار گیرد. در این راستا در کنار متغیرهایی همچون نرخ ارز، درآمد سرانه داخلی و درآمد سرانه جهانی که پرکاربردترین متغیرها جهت برآورد تراز تجاری هستند، دو متغیر نرخ پس‌انداز و متغیر مجازی تحریم نیز به عنوان عوامل مؤثر در چارچوب دو الگوی مجزای تراز تجاری و تراز تجاری غیر نفتی در نظرگرفته شده‏ است. نتایج حاصل از الگوی رگرسیون انتقال ملایم با رد فرضیه خطی بودن، مدل غیر خطی دو رژیمی را با در نظر گرفتن نرخ پس‌انداز به عنوان متغیر انتقال، برای هر دو الگو پیشنهاد می‏دهد. نرخ پس‏انداز در رژیم اول (قبل از حد آستانه نرخ پس‌انداز) در هر دو الگو اثر منفی و در رژیم دوم (بعد از حد آستانه نرخ پس‌انداز) تأثیر مثبت بر تراز تجاری داشته است. نرخ ارز حقیقی موثر نیز جز در رژیم اول تراز تجاری غیر نفتی، اثر مثبت بر هر دو داشته اما اندازه آن در رژیم‌های مختلف و بسته به نوع تراز تجاری متفاوت است. با توجه به تغییر ضریب این متغیر لازم است در اجرای هرگونه سیاست تعدیل نرخ ارز به منظور اثرگذاری بر تراز تجاری، به شرایط حاکم بر الگو و تفاوت ضرایب نیز توجه گردد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تحریم‌ها تنها بر تراز تجاری کل اثر معناداری داشته‌اند