ارزیابی تأثیرات اجتماعی- اقتصادی بازارچة مرزی سِرو بر توسعة مناطق روستایی پیرامون
نویسندگان
1 ـ دانشیار ترویج و توسعة کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه یاسوج
2 کارشناس ارشد توسعة روستایی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه یاسوج
doi
10.22059/jrur.2015.54912چکیده
پژوهش حاضر به ارزیابی تأثیرات اجتماعی- اقتصادی بازارچة مرزی سِرو (در استان آذربایجان غربی) بر توسعة مناطق روستایی پیرامون پرداخته است. در این مطالعه از روش توصیفی-تحلیلی بهره گرفته شد. جامعة آماری پژوهش، روستاهای پیرامون بازارچة سِرو بودند. منطقة مطالعهشده براساس نظر کارشناسان به سه لایه با فاصلههای سه، شش و نُه کیلومتری از بازارچه دستهبندی شدند. درمجموع 14 روستا در این سه لایه شناسایی و مطالعه شدند. در هر روستا بهروش نمونهگیری تصادفی ساده، سرپرست خانوار مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. جمعآوری دادهها با استفاده از پرسشنامة محققساخته انجام شد. برای تعیین اعتبار ابزار پژوهش از اظهار نظر استادان و متخصصان ذیربط و برای تعیین پایایی آن از همسانی درونی بهروش آلفای کرونباخ استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ 66/0 تا 84/0 برای متغیرهای گوناگون بهدست آمد که نشان از بهینگی پرسشنامه داشت. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS19 بهره گرفته شد. یافتههای تحلیل واریانس نشان دادند که بین روستاها (سه لایة مورد مطالعه) از نظر وضعیت شاخصهای اقتصادیـ اجتماعی، تفاوت معناداری وجود دارد. تأثیر بازارچة سِرو بر شاخصهای رفاه اجتماعی، اقتصاد روستایی، صنایعدستی و مشارکت اجتماعی در روستاهای لایة اول (سهکیلومتری) مشهود و بهصورت کاهشی بود. از طرفی در لایههای دوم و سوم ازنظر شاخصهای مذکور تفاوتی مشاهده نشد، بنابراین بازارچه موجب کاهش وضعیت این شاخصها شده است و اثر کاهشی بر کیفیت زندگی تا لایة دوم قابل رهگیری است. تحلیل اثر کل نشان میدهد که محدودة تأثیر این بازارچه تا شعاع ششکیلومتری بوده و اثر اقتصادی آن در منطقة روستایی پیرامون بیش از اجتماعی و کاهشی بوده است.