تحلیل و بررسی پتانسیل‌های عمق ژئوپلیتیک ایران در مقابله با تحریم های همه جانبه غرب: مطالعه موردی آمایش سرزمینی مناطق غرب کشور

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

2 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

3 دانشیار جغرافیای سیاسی، مدرس دوره دکترا، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

doi
چکیده

تحریم‌های ایران را از نظر تحریم کنندگان می‌توان به چهار دسته کلی تقسیم‌بندی کرد: تحریم‌های چندجانبه همچون تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم‌های اتحادیه اروپا، تحریم‌های یک‌جانبه از سوی کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم‌های کنگره آمریکا. در این وضعیت بایستی به دنبال راهکارهای علم و در دسترس برای غلبه بر مشکلات ناشی از این چالش بود. هدف اصلی این رساله عبارت است از بررسی نقش آمایش سرزمینی مناطق غربی کشور در ارتقاء پتانسیل­های عمق ژئوپلیتیک ایران در مقابله با تحریم­های همه جانبه غرب. سؤال اصلی رساله این است مناطق غربی کشور در ارتقاء پتانسیل­های عمق ژئوپلیتیک ایران در مقابله با تحریم­های همه جانبه غرب چه نقشی می‌توانند ایفا نمایند؟ فرضیه‌ای را که برای پاسخگویی به سؤال فوق در صدد آزمون آن هستیم این است که به نظر می­رسد آمایش سرزمینی مناطق غربی می­تواند موجب پویایی توان داخلی برای مقابله با تحریم­ها شود. در این مقاله از روش تحلیل سوآت برای تحلیل و بررسی پتانسیل­های عمق ژئوپلیتیک ایران در مقابله با تحریم­های همه جانبه غرب استفاده می­شود. برای سنجش وزن سنجه‌ها از روش AHP استفاده شده است. جامعه آماری این رساله دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار و حجم نمونه نیز 50 نفر تعیین شده است. نتایج مقاله نشان می‌دهد که پایدارترین آرایشی که به سه مؤلفه مهم جمعیت، سرمایه، منابع طبیعی و محیطی یک منطقه یا سرزمین ختم می‌شود اجرای برنامه آمایش سرزمین در غرب کشور است. تنظیم رابطه بین انسان فضا و فعالیت‌های انسان در فضا به منظور بهره‌برداری منطقی از جمع امکانات در جهت بهبود وضعیت مادی و معنوی اجتماع بر اساس ارزش‌های اعتقادی سوابق فرهنگی یا ابزار علم و تجربه در طول زمان است که جزئی از جغرافیا محسوب می‌شود. به‌عبارتی‌دیگر آمایش سرزمینی توسعه، سازمان‌دهی‌ هم آهنگ‌ و دارای‌ نظم و نظام فضای حیاتی کشور در حوزه‌ی سیاست‌های کلی توسعه‌ی درازمدت همه‌سونگر اجتماعی، اقتصادی‌، فرهنگی‌ و کالبدی‌ در چـارچوب منطقه بندی و تـقسیم‌های کشوری و ضروریات امنیت اجتماعی و اقـتصادی قـرار دارد. لذا آمایش سرزمینی توسعه دارای دو بعد توسعه‌ای و امنیتی است‌.