نتایج مطالعات پتروگرافی- گونه شناختی سفال های پیش از تاریخی محوطه تُم خرگوش، استان هرمزگان

نویسندگان

1

2

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
چکیده

بر اساس شواهد باستان‌شناختی در دوره پیش از تاریخ، استان هرمزگان دارای ارتباطات فرهنگی با مناطق فارس و کرمان از یک‌سو و سواحل خلیج فارس و مکران بلوچستان از سوی دیگر بوده است. با توجه به این‌که در سطح منطقه کارهای باستان-شناسی اندکی صورت گرفته است، لذا هنوز مساِئل و نکات مبهم باستان‌شناسی زیادی به‌خصوص در دوره پیش از تاریخی آن مطرح است. یکی از محوطه‌های شاخص و نویافته منطقه، محوطه تُم خرگوش در دشت حاجی‌آباد استان هرمزگان است. از سطح این محوطه تعدادی دست ابزارهای سنگی و قطعات سفالی در یک بررسی باستان‌شناسی به‌دست آمده است. این مقاله به‌مطالعه گونه‌شناختی 46 قطعه سفال سطحی محوطه و نتایج پتروگرافی 8 قطعه از آن‌ها با هدف گاهنگاری نسبی و شناخت بیشتر مشابهت‌های سفالی در این محوطه با سایر نواحی اختصاص دارد. پرسش‌هایی در این پژوهش به‌شرح زیر مطرح گردید: ?. بر اساس مطالعه بر روی سفال‌های محوطه تم خرگوش، چه دوره‌های فرهنگی پیش از تاریخی در این محوطه وجود داشته است؟ 2. مقایسه یافته‌های سفالی و نتایج پتروگرافی آن‌ها در محوطه تم خرگوش، بیانگر شباهت با سفال‌های چه مناطق دیگری بوده است؟ مطالعه گونه‌شناختی- مقایسه‌ای این قطعات سفالی با روش تحقیق کتابخانه‌ای- میدانی نشان داد که محوطه در دوره‌های مس و سنگ و مفرغ دارای استقرار بوده است. محوطه تُم خرگوش در دوره مس و سنگی دارای مشابهت سفالی با سنت‌های سفال‌گری استان فارس و کرمان بوده است. نتایج پتروگرافی این قطعات مس و سنگی ساده در محوطه تم خرگوش نشان داد که از نظر مشخصات ظاهری، شاموت و حتی دمای حرارت برای پخت، مشابه با ظروف دوره ابلیس I و تپه یحیی دوره‌های VII-VA بوده است. در عصر مفرغ از محوطه تُم خرگوش، سفال‌های نخودی منقوشی به‌دست آمده که مشابه با سفال‌های محوطه‌های عصر مفرغ در حوزه جنوب ‌شرقی ایران است و لذا محوطه دارای ارتباطات فرهنگی با منطقه جنوب ‌شرق ایران و به‌خصوص تپه یحیی بوده است.