شبیهسازی کوانتومی تصمیمگیریهای راهبردی: مکانیزمی برای پاسخگویی سریع به شناخت وضعیت مطلوب در زیستبوم کسبوکار
نویسندگان
1 استادیار گروه استراتژی و سیاستگذاری کسبوکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانش آموخته دکتری مدیریت سیاستگذاری بازرگانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی نرم افزار، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران.
doi
10.30497/smt.2026.249829.3702چکیده
شتاب تحولات در زیستبوم کسبوکار، محدودیتهای الگوهای متعارف تصمیمگیری راهبردی را بیش از پیش آشکار ساخته است. این مقاله با هدف بازاندیشی در تحلیل تصمیمگیری راهبردی، چارچوبی مبتنی بر شبیهسازی شناختی-کوانتومی ارائه میدهد که تصمیم را نه یک رویداد لحظهای، بلکه فرآیندی پویا، تدریجی و وابسته به مسیر در نظر میگیرد. پژوهش بر این فرض استوار است که وضعیتهای پیشتصمیمی، بهویژه عدم تصمیم، نقشی فعال و شکلدهنه در تکوین تصمیم دارند و نمیتوان آنها را صرفاً به تأخیر زمانی یا کمبود اطلاعات فروکاست. از منظر روششناختی، مطالعه از شبیهسازی محاسباتی تطبیقی بهره میگیرد و پویاییهای مارکوفی کلاسیک را با پویاییهای شناختی-کوانتومی در یک بستر تحلیلی مشترک مقایسه میکند. تصمیمگیری بهعنوان فرآیند خروج تدریجی سیستم از وضعیت عدم تصمیم مدلسازی شده و توزیع زمانی تصمیم، تحول شواهد شناختی و وابستگی به مسیر بهطور صریح بررسی میشود. یافتهها نشان میدهد که اگرچه هر دو چارچوب به اتخاذ تصمیم منجر میشوند، اما منطق زمانی آنها بهطور بنیادین متفاوت است. در مدل مارکوفی، تصمیمگیری رفتاری یکنواخت و حافظهزدوده دارد، در حالی که در چارچوب شناختی-کوانتومی، تصمیم حاصل تثبیت تدریجی حالت شناختی پس از دورهای از نوسان و تعلیق است. نتایج بر اهمیت تحلیل پویاییهای پیشتصمیمی در تصمیمگیری راهبردی و انتخاب استراتژی در شرایط عدم قطعیت بالا تأکید میکند.
