تاثیر شیب زمین بر روی پاسخ دینامیکی گروه شمع‌ها در خاک قابل روانگرا بر پایه‌ی شبیه‌سازی سه‌بعدی عددی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد سازه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی و فناوری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.48303/bese.2022.250927
چکیده

گسترش جانبی ناشی از روانگرایی خاک، اغلب باعث ایجاد خرابی‌های قابل توجهی در پی­ های عمیقِ پل­ ها، بندرها، سازه ­های دریایی و ساختمان‌ها می‌شود. با وجود انجام مطالعات مختلف آزمایشگاهی، عددی و صحرایی توسط پژوهشگران پیشین، همچنان رویکرد جامعی برای ارزیابی اثرات گسترش جانبی بر شمع‌ها وجود ندارد. شبیه‌سازی‌های عددی ابزاری مهم و اقتصادی برای بررسی اثرات گسترش جانبی بر شمع‌ها هستند. در این پژوهش­­، به بررسی اثر شیب زمین بر روی رفتار گروه شمع­ های 1×1، 2×2 و 3×3 به‌صورت پارامتریک و با استفاده از شبیه ­سازی سه­ بعدی عددی پرداخته شده است. بدین‌منظور، ابتدا مدل عددی ساخته شده با نرم­ افزار اجزای محدود اپنسیس، با نتایج یک آزمایش میز لرزان بزرگ‌مقیاس، صحت­ سنجی شده و سپس به ازای شیب­ های مختلف زمین­، پارامترهایی نظیر تغییرات فشار آب حفره­ای، تغییرات جابه‌جایی جانبی شمع و خاک، لنگر خمشی در شمع­ ها و تغییرات شتاب شمع و خاک تحت زلزله­ ی ال‌سنترو مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می ­دهد که با افزایش شیب زمین، فشار آب حفره­ای کمتری تولید شده و زایل شدن اضافه فشار آب حفره­ای زودتر آغاز می ­شود اما جابه‌جایی جانبی شمع و خاک افزایش می­ یابد. از طرفی دو عامل در روند تغییرات و میزان جابه‌جایی­ ها نقش دارد، عامل اول تنش برشی استاتیکی در راستای شیب که اثر افزایشی بر میزان جابه‌جایی دارد و عامل دوم رفتار اتساعی خاک ناشی از تغییر شکل است که اثر کاهشی بر روی روند جابه‌جایی دارد.