بررسی ناهمسانی لرزه‌ای پهنه‌ی خوزستان در جنوب باختری زاگرس به کمک تحلیل فرکتالی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

2 استادیار گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

3 استادیار، گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم و فناوری نانو و زیستی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران

doi
10.48303/bese.2021.245995
چکیده

استفاده از هندسه فرکتالی می‌توان توزیع نامنظم عوارض زمین‌شناسی را به صورت کمی بررسی نمود. اهمیت تحلیل فرکتالی در تعیین پویایی زمین‌ساختی، ناهمگونی لرزه‌ای و بلوغ زمین‌ساختی می‌باشد. در این پژوهش از روش مربع‌شمار برای اندازه‌گیری بعد فرکتالی گسل‌های فعال، پارامتر لرزه خیزی bو زمین‌لرزه‌های رخ داده در پهنه خوزستان به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز انرژی های هیدروکربوری خاورمیانه، طی سال‌های 2019-1900 استفاده شده است. برای این منظور کل منطقه به 16 زیرپهنه تقسیم شده میزان بعد فرکتال در هر پهنه محاسبه شده است. محاسبه بعد فرکتال گسل‌های فعال، پارامتر لرزه‌خیزیb و نسبت آنها و فرکتال زلزله‌های رخ داده در پهنه‌ی خوزستان، نشان‌دهنده‌ی کاهش پویایی زمین‌ساختی از خاور و شمال خاور به سمت مرکز و جنوب می‌باشد. ضریب همبستگی حدود 86/0 – نشان می‌دهد که بین دو پارامتر b-value و D-value همبستگی مناسبی برقرار می‌باشد که بیانگر افزایش میزان احتمال رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ بر روی گسل‌هایی با مساحت زیاد می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد که در مناطقی که تعادلی بین فرکتال لرزه‌ای و گسل‌ها وجود ندارد می‌تواند به عنوان کاندید زلزله‌های آتی یا وجود گسل‌های پنهان معرفی گردد. با توجه به نتایج این پژوهش مناطق اطراف گسل‌های ایذه، گسل MFF و گسل لهبری از مناطق کاندید زمین‌لرزه‌های آتی در پهنه ی مورد مطالعه معرفی می‌گردند.