شناسایی و اولویتبندی چالشهای ارزیابی عملکرد در شبکههای سلسله مراتبی چندگانه: نقش وزارت کشور در دولت
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه تهران. تهران. ایران.
3 استادیار گروه حکمرانی و اداره امور عمومی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران. ایران.
4 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.
doi
10.30497/smt.2025.248068.3654چکیده
یکی از اشکال پیچیده حکمرانی در بخش عمومی، ساختار سلسلهمراتبی چندگانه یا هتراکی است که وزارت کشور بهعنوان راهبر آن نقش هماهنگکننده میان نهادهای متعدد را ایفا میکند. این نقش، در عین عدم مداخله مستقیم در اجرای سیاستها، مسئولیت پاسخگویی نسبت به نتایج را بر دوش وزارتخانه میگذارد و ارزیابی عملکرد آن را با چالشهای جدی روبهرو میسازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی چالشهای ارزیابی عملکرد در این ساختار، پس از مرور ادبیات نظری، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه با ۱۶ نفر از مدیران ارشد وزارت کشور، ۱۵ مؤلفه اصلی از چالشها را استخراج کرد. در مرحله بعد، با بهرهگیری از روش دلفی فازی و نظرسنجی از ۱۰ نفر از خبرگان حوزه حکمرانی، مؤلفههای شناساییشده اولویتبندی شدند. نتایج نشان میدهد که مهمترین چالشهای ارزیابی عملکرد وزارت کشور در چهار دسته کلی قرار میگیرند: چالشهای ادراکی، چالشهای مرتبط با شاخصها، چالشهای آماری و چالشهای فرایندی. در این میان، مؤلفههایی مانند عدم تفاهم میان ارزیاب و ارزیابیشونده، ضعف قوانین بالادستی، و درهمتنیدگی عملکرد وزارت کشور با نهادهای دیگر، بالاترین اولویت را داشتند. این مطالعه با روشنسازی ماهیت چندلایه و پیچیده ارزیابی در ساختارهای هتراکی، بر ضرورت بازنگری در شاخصها، تقویت ظرفیت ارزیابان، و ایجاد درک مشترک میان ذینفعان برای ارتقاء کیفیت نظام ارزیابی تأکید میکند.
