امکان نبوت و وحدت سریانی وجود؛ راه برون رفت از دئیسم (Deism)

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

در نوشتار می‌کوشم نشان ‌دهم که تبیینِ تباینی و سنخی از تشکیکِ وجود، در مسئلۀ «رابطۀ حق و خلق»، به دئیسم منتهی می‌شود؛ نگرشِ دئیستی، امکانِ تدبیرِ الهی را نفی می‌کند و در نتیجه، اصلِ نبوت را بی‌معنا می‌سازد. ازاین‌رو، با بررسیِ انواعِ تمایزها در فلسفه اسلامی، نشان می‌دهم که تنها خوانشِ وحدتِ سریانیِ وجود می‌تواند راه برون‌رفت از دئیسم باشد؛ زیرا وحدتِ سریانی، وجود را پیوسته و ساری از خالق تا مخلوق می‌داند و بر پایۀ این نگرش، شرط امکان صدورِ وحی و ارسالِ نبی فراهم می‌شود. بنابراین، پذیرش وحدت سریانی وجود، پیش‌فرض تحقق نبوت در فلسفۀ اسلامی است.