بررسی تحول فرهنگ جنسیتی در کتب درسی (مطالعهای تطبیقی پیرامون کتابهای فارسی اول ابتدایی سالهای 1357، 1362 و 1382)
نویسندگان
1 استادیار برنامه ریزی رفاه دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشجوی ارشد برنامه ریزی رفاه دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.22054/qjss.2014.343چکیده
چکیده طی دهههای اخیر، تغییرات بسیاری در کتب درسی صورت گرفته است. تحقیق حاضر با تمرکز بر سه دوره تغییرات کتاب فارسی ابتدایی، به بررسی تحولات فرهنگ جنسیتی[1] میپردازد. برای این منظور، محتوای آشکار و پنهان کتاب فارسی در سه سال تحصیلی 1357، 1362 و 1382 با رویکردی استقرایی و به روش تحلیل محتوای کیفی، مورد مطالعه قرار گرفت. مقولات مرتبط با سئوالات این تحقیق، با سه تکنیک کد گذاری باز، محوری و گزینشی، استخراج شد. کدهای مربوطه نیز با به کارگیری تکنیک کمی، شمارش شدند. یافتهها نشان از جنسیتی شدنِ فضا، نقشها، تفریحات و ابراز احساسات در هر سه دوره دارند. همچنین جامعه پذیری نقشهای جنسیتی توسط والدین در دو دوره نخست و جنسیتی شدن استقلال کودک تنها در دوره آخر دیده میشود. بررسیها نشان میدهد در سه دوره مورد بررسی، هویتی جنسیتی شده منعکس شده است که البته در دوره آخر این موضوع کمرنگ تر شده است. به عبارت دیگر، در برخی موارد، تفاوت بین دو جنس به میزان اندکی کمتر شده است. واژههای کلیدی: فرهنگ جنسیتی، نظام آموزشی، کتاب فارسی، هویتِ جنسیتی شده، جنسیتی شدن [1].gendered culture