فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله بازنگری نقش و سهم ریاضی‌دانان و متون هندسۀ عملی در هنر و معماری دوران اسلامی است. مدعای اصلی مقاله این است که نقش ریاضی‌دانانی چون ابوالوفا و رسالۀ اعمال هندسی می‌بایست در فضای عقلانی- علمی و بافتار اجتماعی علم در سدۀ چهارم هجری بررسی و تحلیل شود. به نظر می‌رسد جریان نانوشته و تأثیرگذار گفتگوی علم و عمل در این قرن در سایۀ شمار اندکی از متون ریاضیاتِ معماری قرار گرفته است. در این مطالعه تفسیری تاریخی از ارتباط دو حوزۀ علم [ریاضیات] و عمل [صناعات معماری] و صاحبان آنها مبتنی بر تاریخ ذهنیت ارائه می‌شود. بر پایۀ شواهد تاریخی، صنعت‌گران سدۀ چهارم از طریق گفتگو و مباحثه با فلاسفه و ریاضی‌دانان در حلقه‌هایی موسوم به «مجالس العلم» ذهنیت علمی و دانش ریاضی خود را ارتقا دادند. از این منظر رسالۀ اعمال هندسی را فارغ از میزان بهره‌گیری صنعت‌گران از آن، می‌بایست به عنوان نماد مساعی دانشوران در آوردن فلسفه و ریاضیات (هندسه) به حوزۀ عمومی به شمار آورد.