ارزیابی کیفیت زندگی در نواحی روستایی با استفاده از سامانههای هوشمند (منطق فازی) (مطالعة موردی: دهستان مهبان شهرستان نیکشهر)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
10.22059/jrur.2013.36495چکیده
نواحی روستایی در کشورهای کمترتوسعهیافته ازجمله ایران بهدلیل نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی بین شهر و روستا، با چالشهای فراوانی مواجه هستند. از این رو شناخت و تبیین عوامل مؤثر بر کیفیت زندگی در این نواحی اهمیت بسزایی دارد. از آنجاکه عدمقطعیت ذاتاً بر علوم انسانی ـبهویژه در محیطهای برنامهریزی و تصمیمگیریـ حاکم است و ارزشگذاری شاخصهای کیفیت زندگی نیز بهطور نسبی در مناطق مختلف جغرافیایی متفاوت است، بهرهگیری از سامانههای هوشمند برای دستیابی به نتایج دقیقتر و واقعیتر بسیار ارزشمند است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی و تحلیل کیفیت زندگی در نواحی روستایی دهستان مهبان شهرستان نیکشهر با استفاده از «منطق فازی» است، که از طریق شاخصهای عینی (کمی) و ذهنی (کیفی) در ابعاد اقتصادی و اجتماعی انجام شده است. روش پژوهش، توصیفیـتحلیلی مبتنی بر منطق فازی است. دادههای پژوهش از اسناد موجود در سازمانهای دولتی، آمارنامهها، و پرسشنامه بهدست آمده است. نتایج یافتهها نشان میدهند که کیفیت زندگی عینی در دهستان مهبان در طیفی از نامطلوب تا نسبتاً مطلوب قرار میگیرد، بهگونهایکه روستای موکی پایین با ضریب 145/0 پایینترین درجه (نامطلوب) و روستای کشیک با ضریب 501/0 بالاترین درجه (نسبتاً مطلوب) را به خود اختصاص میدهد. کیفیت زندگی ذهنی نیز در طیف نسبتاً نامطلوب تا نسبتاً مطلوب جای میگیرد، بهگونهایکه روستای تیتراندَن با ضریب 460/0 کمترین درجه (نسبتاً نامطلوب) و روستای کشیک با ضریب 607/0 بیشترین درجه (نسبتاً مطلوب) را دارند.