شناسایی و تحلیل پیامدهای توسعه فروشگاههای زنجیرهای در کشور
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه قم، قم. ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه قم، قم. ایران.
doi
10.30497/smt.2023.244474.3462چکیده
یکی از کانالهای توزیع انبوه در عصر امروز، فروشگاههای زنجیرهای است که نظام توزیع کالا را متحول کرده است. در کشور ما نیز متاثر از این تحول جهانی، از چند دهه گذشته توسعه فروشگاههای زنجیرهای آغاز شده که این امر در یک دهه اخیر شتاب بیشتری گرفته است. این پدیده را دو سطح میتوان تحلیل کرد؛ سطح اول، سطح بنگاه است و سطح دوم، سطح کلان است که به بررسی نتایج این پدیده در افقی بالاتر از سود بنگاه میپردازد و به دنبال تحلیل موضوع از منظر سیاستگذاری بازاریابی است که منافع ملی و عمومی را مدنظر دارد. این پژوهش در سطح دوم به دنبال شناسایی و تحلیل پیامدهای مثبت و منفی توسعه فروشگاههای زنجیرهای در کشور است. در گام نخست این پژوهش، پس از بررسی پیشینه پژوهش، با تعداد 14 نفر از خبرگان مصاحبههایی انجام شد تا پیامدهای مثبت و منفی توسعه فروشگاههای زنجیرهای در ایران بررسی شود. دادههای کیفی به دست آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شد. 37 مضمون پایه در قالب هفت دسته بهعنوان پیامدهای مثبت و منفی توسعه فروشگاههای زنجیرهای طبقهبندی شد. در گام دوم پیامدهای احصا شده با استفاده از دادههای به دست آمده از 20 خبره با کمک تکنیک تاپسیس رتبهبندی و تحلیل شد. از جمله پیامدهای توسعه فروشگاههای زنجیرهای، افزایش حق انتخاب مصرفکنندگان، دسترسی آسان مشتریان به طیف گستردهای از محصولات است. از جمله پیامدهای منفی مورد اتفاق نیز میتوان به تضعیف خردهفروشیهای محلی و از بین رفتن روابط اجتماعی و انسانی در محلات شهری اشاره کرد.