بررسی رابطه‌ی بین عملکرد زیست‌محیطی و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی:آزمون فرضیه پناهگاه آلودگی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دوره دکترای علوم اقتصادی، دانشگاه شیراز

doi
چکیده

با توجه به شکست بازار در دارایی‌های زیست‌محیطی، بر لزوم دخالت دولت در سیاست‌گذاری و وضع قوانین زیست‌محیطی به‌منظور دستیابی به تخصیص بهینه منابع تاکید شده است. در این راستا از سال 1970، اتخاذ سیاست‌هایزیست‌محیطی سخت‌گیرانه در کشورهای توسعه‌یافته رواج یافت و به‌طور همزمان سهم تولید صنایع آلوده‌بر در این کشورهابه‌طور معناداری کاهش پیدا کرد. برای تبیین این موضوع نظریه‌های مختلفی بروز نمود که مهم‌ترین آن‌ها فرضیه پناهگاه آلودگی است که با استفاده از نظریات تجارت آزاد و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی مکانیزم اثرگذاری شدت قوانین و سیاست‌های‌زیست‌محیطی بر کاهش آلودگی در کشورهای توسعه‌یافتهرا توضیح داده است. در این تحقیق به بررسی و آزمون فرضیه پناهگاه آلودگی با استفاده از جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در دو الگوی متمایز پرداخته می‌شود. در الگوی نخست تأثیر قوانین و سیاست‌هایزیست‌محیطی بر جریان خروجی سرمایه‌گذاری خارجی از کشورهای توسعه‌یافته با استفاده از روش اثرات ثابتو در الگوی دوم رابطه‌ی بین جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و شدت قوانین و سیاست‌های زیست‌محیطیدر کشورهای درحال توسعه با استفاده ازرویکرد داده‌های پانل پویا مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج برآورد الگو‌هابا استفاده از شاخص عملکرد زیست‌محیطی کشورها بیانگر آن است که بین عملکرد زیست‌محیطی 28 کشور عضو OECDو با درآمد بالا و جریان خروج سرمایه‌گذاری آن‌ها رابطه مستقیم و معنادارو همچنین بین جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به 18 کشور درحال‌توسعه و عملکرد زیست‌محیطی آن‌ها رابطه معکوس و معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر فرضیه پناهگاه آلودگی در هر دو الگوتأییدمی‌شود. بنابراین توصیه می‌گردد جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای در‌حال توسعه متناسب با ظرفیت جذب محیط‌زیست آن‌ها و همگام با سیاست‌های محافظت از محیط‌زیست صورت گیرد.