فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنترل فعال به‌عنوان استراتژی مؤثر بهبود رفتار لرزه­ای سازه­ها از طریق محاسبه و اعمال نیروی خارجی سبب تغییر تطبیقی مشخصات دینامیکی سازه هنگام وقوع زلزله می­گردد. در روش LQR به‌عنوان رایج­ترین الگوریتم کنترل، شاخص عملکرد مرتبه­ی دومی بهینه می­گردد تا توازنی بین کاهش پاسخ و نیروی کنترل برقرار شود. در تعریف شاخص عملکرد اهمیت نسبی کاهش پاسخ و نیروی کنترل با انتخاب ماتریس­های وزنی تنظیم می­گردد. تاکنون روشی سیستماتیک برای تعیین این ماتریس­ها ارائه نشده و انتخاب وزن­ها بر اساس سعی و خطا و تجربیات طراح صورت می­گیرد. در این پژوهش جهت تسهیل روند طراحی کنترلر، عناصر ماتریس­های وزنی R و Q به‌عنوان متغیرهای طراحی روش­های فراکاوشی در نظرگرفته شده و شاخص عملکرد مبتنی بر موجک بهینه می­گردد. با توجه به تعدد روش­های فراکاوشی، در این مطالعه از شش الگوریتم رقابت استعماری، تکامل تفاضلی، خفاش، کرم شب­تاب، اجسام در حال برخورد و جستجوی هارمونی در طراحی کنترلر استفاده شده و عملکرد این روش‌ها مقایسه می­شود. نتایج اعمال کنترلر بر سازه­ی سه درجه آزادی تحت زلزله­های مصنوعی بیانگر نقش مؤثر روش­های فراکاوشی در کاهش پاسخ­ها و نیروهای کنترلی نسبت به روش LQR است. در این مطالعه کنترلرهای اجسام در حال برخورد، رقابت استعماری و تکامل تفاضلی عملکرد بهینه­تری از خود نشان داده­اند.