توسعه علمی و فناوری در زمینه علوم مهندسی در ایران و مقایسه آن با چند کشور جهان

نویسندگان

1 استاد دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شریف

2 گروه علوم مهندسی، فرهنگستان علوم ج.ا.ا.

3 استاد دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز

4 استاد دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی امیر کبیر

doi
10.22047/ijee.2006.520
چکیده

 ‌ تأکید اصلی سیاستگذاری علم و فناوری بر سه محور خلق دانش، انتشار دانش و بهره‌برداری از دانش است. اگر به سمت و سوی ارتقای علم و فناوری توجه شود، بی شک راه تولیدات فناوری از مسیر تولیدات علمی می‌گذرد. علم نیز با تولیدات علمی و به کارگیری فناوری¬های جدید متحول می‌شود و ضروری است که در ‌این ‌خصوص چگونگی رشد و توسعه این دو متناوباً ‌بررسی و ارزیابی شود. برای هرکشوری ارزیابی توسعه علم و فناوری در ابعاد مختلف یکی از وظایف عمده سازمان‌ها و نهاد¬های سیاستگذار است که می¬تواند به روش‌های مختلفی از جمله مطالعات تطبیقی انجام شود. بررسی تطبیقی تجارب سایر کشورها به خصوص کشورهایی که طی سه دهه گذشته شرایط مشابهی با کشور‌ ما داشته¬اند، می¬تواند موقعیت کشور را از نظر شاخص‌های اصلی تولید علم و فناوری تعیین کند و راه را برای هر¬گونه سیاستگذاری و برنامه‌ریزی آینده هموار سازد. در این مقاله تلاش شده است. تا ضمن مطالعه شاخص‌های اصلی تولید علم و فناوری در جهان، مقایسه تطبیقی از نظر تولیدات علمی در هر یک از زمینه¬های علوم مهندسی با کشور کره جنوبی که در شروع شرایط نسبتاً یکسانی با کشور ما داشته است، صورت گیرد. روند تولیدات علمی و ثبت اختراعات در سال‌های 1981 تا 2004 برای هر دو کشور هم برای هر یک از رشته‌های مهندسی و هم به صورت کلی برای علوم مهندسی مشخص و مقایسه شده است. در ادامه تولیدات علمی ایران در سال های 1981 تا 2003 با چند کشور دیگر منطقه با تاکید بر علوم مهندسی مقایسه و رشد تعداد محققان نیز ارزیابی شده است.