فهم مبانی هستی‌شناسی تصمیم‌گیری استراتژیک از منظر قرآن(مبتنی بر سورۀ انفال)

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

4 دانشیار مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد)، قم، ایران.

doi
10.30497/smt.2022.242836.3366
چکیده

تولید و فرآوری اندیشه‌ها، نظریه‌ها، مدل‌های مفهومی و عملیاتی با رویکرد دین‌(قرآن)شناخت در موضوعات حوزۀ مدیریت پیشرفت و به طور خاص تصمیم‌گیری استراتژیک، منوط به تولید و فرآوری روشمند آنها در چارچوب آموزه‌های وحیانی قرآن کریم است. در این راستا، لازم است تا به‌منظور پی‌ریزی درست چارچوب معرفتی در دانش تصمیم‌گیری استراتژیک قرآن‌بنیان، به «چیستی مبانی پارادایمی» آن پرداخته شود. با چنین هدفی، در نوشتار پیش رو سعی شده است تا با استفاده از تحلیل مضمون و تحلیل محتوا در نرم‌افزار atlas.it، بخشی از دلالت‌های مبتنی بر مبانی هستی‌شناسی مرتبط با موضوع تصمیم‌گیری استراتژیک فهم و تبیین شود. این تحلیل‌ها مبتنی بر سازوکار ترکیبی دو روشِ دلالت‌پژوهی و همچنین منطق دلالت در ادبیات علم اصول است که با استناد به سورۀ انفال انجام گرفته‌اند. حاصل این فرآیند، استخراج 204 کد اولیه، 25 مضمون پایه و 6 مضمون سازمان‌دهنده شامل عناوین زیر بوده است: 1. ماهیت واقعیت‌‌های اجتماعی در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک؛ 2. نقش ماهیت انسان در تصمیم‌گیر‌ی‌های استراتژیک؛ 3. نقش عاملیت انسان در تصمیم‌گیر‌ی‌های استراتژیک؛ 4. سرنوشت پدیدارها در تصمیم‌گیر‌ی‌های استراتژیک؛ 5. نقش سنت‌های الهی در تصمیم‌گیر‌ی‌های استراتژیک و 6. جلوه‌گری حقیقت و رسم الهیاتی در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک. همۀ شش مضمون یادشده، زیرمجموعۀ یک مضمون گسترده‌تر (مضمون دلالی فراگیر)، یعنی مبانی هستی‌شناسی تصمیم‌گیری استراتژیک قرار دارند. نتایج این مقاله می‌تواند زمینه‌ساز روش تولید، فرآوری و تدوین نظریه و دانش تصمیم‌گیری استراتژیک قرآن‌بنیان از سوی پژوهشگران این حوزه و بدین‌سان ارائۀ مدل‌های کاربردی خودویژه برای مدیران استراتژیک، مبتنی بر چشم‌انداز قرآن‌بنیان و جریان آن در عینیت تحقیق و توسعه‌ای باشد.