ارائه مدلی برای پیادهسازی استراتژی غیربازار در شرکتها با استفاده از رویکرد فراترکیب
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران.
3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س) قم، ایران.
doi
10.30497/smt.2022.241588.3286چکیده
در محیطهای رقابتی و پیچیده برای کسب مزیت رقابتی و بهبود عملکرد اتخاذ رویکردهای جدیدی توسط کسبوکارها الزامی است. در این راستا استراتژی غیربازار رویکردی است که شرکتها برای ایجاد سازگاری پویا با محیط بهکار میگیرند. استراتژی غیربازار باعث تکمیل استراتژیهای بازار و تاکتیکهای مرتبط با آن میشود و با مدیریت زمینههای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و قانونی بر فعالیتهای بازار تأثیر میگذارد. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی و استخراج پیشرانها، مؤلفهها و پیامدهای استراتژی غیربازار است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی ـ تحلیلی و از لحاظ نحوهی جمعآوری دادهها دارای رویکردی کیفی است. این مطالعه از روش فراترکیب برای جمعآوری دادهها استفاده نموده است که در نتیجه غربالگری مقالات مرتبط با موضوع استراتژیهای غیربازاری بین سالهای 2009 تا 2021 تعداد 75 مقاله شناسایی و با استفاده از فرایند کدگذاری، سه مقوله اصلی در 12 بعد و 44 شاخص شناسایی و برچسبگذاری شده است؛ که بر اساس رویکرد سیستمی سه بخش اصلی پیشران، مؤلفه و پیامد مدل جامع را شکل میدهند. یافتهها نشان میدهد که پیشرانهای استراتژی غیربازار شامل عوامل سیاسی، عوامل قانونی، عوامل اجتماعی، عوامل اقتصادی و عوامل سازمانی است. مؤلفههای استراتژی غیر بازار نیز شامل فعالیتهای اجتماعی، فعالیتهای سیاسی، نظارت و ارزیابی و همسویی میباشد. در نهایت پیامدهای استراتژی غیربازار شامل بهبود عملکرد سیاسی، بهبود عملکرد اجتماعی و بهبود عملکرد بازار است که میتوانند برای بهبود و پیشرفت شرکتها مؤثر باشند. مدل پیشنهادی میتواند بینش مدیرانی را که به دنبال ایجاد ارزش و بهبود عملکرد خود هستند افزایش داده و همچنین موجب درک بهتر مدیران از ماهیت رقابت غیربازار شود.