فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روندهای جهانی همچون هزینه­های فزاینده سلامت، تغییر در نوع تقاضای بیماران و پیشرفت­های حوزه فناوری، نظام­های سلامت را به‌سوی سلامت الکترونیک سوق داده است. در بسیاری از پروژه‌های پیاده­سازی سلامت الکترونیک، فاصله معناداری بین نتایج موردانتظار و آنچه در واقعیت اتفاق می‌افتد، وجود دارد. مطالعات نشان می­دهد که علت بسیاری از این شکست‌ها، فهم ناکافی از متغیّرهای مؤثر بر اجرای نظام سلامت الکترونیک و فقدان چارچوبی جامع برای اعمال این‌گونه مداخلات بوده است. از‌سویی‌دیگر در سال‌های اخیر، الزامات قانونی، بالینی و اقتصادی، حرکت به‌سوی سلامت الکترونیک را به یک اولویت برای نظام سلامت ایران تبدیل کرده است. هدف از پژوهش حاضر تبیین پیچیدگی چندسطحی اجرای سلامت الکترونیک و همچنین ارائه برنامه پژوهشی و رهنمون‌هایی برای کاربست سلامت الکترونیک است. این هدف از طریق فراترکیب پژوهش‌های داخلی این حوزه و ترکیب داده‌های گردآوری‌شده در امتداد مدل شناخته‌شده سیستمی «ورودی ـ پردازش ـ خروجی» و در قالب الزامات و نتایج بالقوه نظام سلامت الکترونیک دنبال شده است. به‌طورکلی 221 پژوهش منحصربه‌فرد از پایگاه‌های داده به‌دست‌ آمد که در بررسی ابتدایی، ۵۶ پژوهش به‌عنوان پژوهش‌های مرتبط شناسایی شدند. با فراترکیب این پژوهش­ها، 39 مؤلفه در قالب هشت مؤلفه کلان اقتصادی ـ مالی، حقوقی ـ قانونی، فناوری، امنیتی، اجتماعی، نگرشی، آموزشی و اخلاقی به‌عنوان الزامات پیاده‌سازی سلامت الکترونیک شناسایی شدند. همچنین 13 مؤلفه به‌عنوان نتایج سلامت الکترونیک در طبقات اقتصادی ـ مالی، حقوقی‌ـ قانونی، بالینی مثبت و بالینی منفی استخراج شد. این عوامل، تصویری از سلامت الکترونیک ارائه می‌کند که هم کاربست نظری داشته و هم در طراحی برنامه‌های عملیاتی سودمند است. در بین الزامات پیاده‌سازی نظام سلامت الکترونیک، مؤلفه‌­های امنیتی و مؤلفه­های اخلاقی به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان توجه در پژوهش‌های مرتبط بوده است. باوجوداین، برای تحقق عملی نظام سلامت الکترونیک بایستی در جهت استقرار تمامی این الزامات حرکت کرد. همچنین نتایج این سیستم، در هدف­گذاری پروژه­های آتی سلامت الکترونیک و طراحی سنجه­هایی برای ارزیابی پروژه‌های جاری کاربرد دارد.