ارزیابی کیفیت در تحقیق کیفی: اصول و راهبردهای اعتباریابی و تعمیم‫پذیری دکتر احمد محمدپور

نویسندگان
doi
10.22054/qjss.2010.874
چکیده

چکیده با توجه به تسلط تاریخی روش‫شناسی اثباتی‎ـ کمّی بر بخش عمده‫ای از نظریه وروش در علوم‏اجتماعی، غالباً چنین تصور شده که روش‫های کیفی فاقد ساختار و رویه‫های منظم بوده و از اصول تعریف‏شده و کلاسیک روش‫های کمّی اثباتی تبعیت نمی‫کنند. بر این مبنا، فرض شده است که نتایج و استدلال‏های مبتنی بر آن چندان متقن و قابل‎ اعتماد نبوده ‎و این نوع روش‫شناسی فاقد معیارهای ارزیابی و دقت‫پذیری می‫باشد. این در حالی است که روش‫شناسان و محققان کیفی در خلال چند دهة اخیر راهبردها و معیارهایی را برای ارزیابی کیفیت داده‫ها و نتایج تحقیقات کیفی ارائه داده‫اند که نسبت به معیارهای تحقیق کمّی بسیار متنوع‫تر به نظر می‫رسند. در این راستا، هدف از این مقاله معرفی معیارهای ارزیابی کیفیت و بررسی اصول و راهبردهای اعتباریابی و تعمیم‫پذیری در تحقیق کیفی است. در این مقاله، سعی شده است راهبردها و معیارهای گوناگون تعیین کیفیت، معتبرسازی و تعمیم‫پذیری در تحقیق کیفی مطرح و برخی از مهم‏ترین آن‎ها مورد بحث قرار گیرند. واژه‌های کلیدی: تحقیق کیفی، ارزیابی کیفیت، قابلیت اعتماد، زاویه‫بندی، انتقال‫پذیری، برون‫یابی.   چکیده با توجه به تسلط تاریخی روش‫شناسی اثباتی‎ـ کمّی بر بخش عمده‫ای از نظریه وروش در علوم‏اجتماعی، غالباً چنین تصور شده که روش‫های کیفی فاقد ساختار و رویه‫های منظم بوده و از اصول تعریف‏شده و کلاسیک روش‫های کمّی اثباتی تبعیت نمی‫کنند. بر این مبنا، فرض شده است که نتایج و استدلال‏های مبتنی بر آن چندان متقن و قابل‎ اعتماد نبوده ‎و این نوع روش‫شناسی فاقد معیارهای ارزیابی و دقت‫پذیری می‫باشد. این در حالی است که روش‫شناسان و محققان کیفی در خلال چند دهة اخیر راهبردها و معیارهایی را برای ارزیابی کیفیت داده‫ها و نتایج تحقیقات کیفی ارائه داده‫اند که نسبت به معیارهای تحقیق کمّی بسیار متنوع‫تر به نظر می‫رسند. در این راستا، هدف از این مقاله معرفی معیارهای ارزیابی کیفیت و بررسی اصول و راهبردهای اعتباریابی و تعمیم‫پذیری در تحقیق کیفی است. در این مقاله، سعی شده است راهبردها و معیارهای گوناگون تعیین کیفیت، معتبرسازی و تعمیم‫پذیری در تحقیق کیفی مطرح و برخی از مهم‏ترین آن‎ها مورد بحث قرار گیرند.