اصول حاکم بر مدیریت مالی شخصی (با تأکید بر بخش تخصیص) مبتنی‌بر بیانات مقام معظم رهبری

نویسندگان

1 استاد، مدیریت رفتار سازمانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.30497/smt.2020.2677
چکیده

مدیریت مالی شخصی یکی از اجزای مدیریت بر خویشتن و از سطوح علوم مالی است که در آن مفاهیم و فرآیندهای اداره امور مالی شخصی مانند کسب درآمد، خرید دارایی­ها، برنامه‌ریزی مالی و سرمایه­گذاری بررسی می­شود. به­طورکلی مالی‌شخصی را می­توان به دو بخش کسب درآمد و تخصیص منابع مالی تقسیم­بندی کرد. آموزه­های دین اسلام-به­عنوان دین خاتم و جامع- سرشار از نگرش­ها و دستورات مرتبط با مالی شخصی است. مسأله این پژوهش استخراج اصولی است که اسلام ناب، برای تخصیص منابع مالی شخصی به مسلمانان ارائه می­دهد؛ اصولی که نگرش مسلمین را نسبت به مدیریت مالی شخصی و چگونگی تخصیص اموال، شکل می­دهد و سبک مدیریت مالی شخصی را جهت­دهی و پشتیبانی می­کند. برای استخراج این اصول به‌مرور بیانات مقام ­معظم ­رهبری  آیت­الله خامنه­ای به­عنوان اسلام‌شناس (مجتهد و فقیه) و آگاه به اقتضائات زمانه پرداخته شد و با روش تحلیل مضمون، اصول نگرشی تخصیص منابع مالی شخصی استخراج شد. اصول مستخرجه شامل سه دسته بنیادین، روبنایی و اقتضائی هستند. اصول بنیادین به مبانی نگرشی و اصول روبنایی به مبانی عملیاتی تخصیص و تجهیز اموال شخصی می‌پردازد. همچنین اصول اقتضائی باعث تطبیق‌پذیری اصول با شرایط مختلف هستند و چارچوب ارائه‌شده را منعطف و پویا می­نمایند.