فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام سیاسی، متغیّر بسیار مهمی است که بر خط­مشی‌گذاری عمومی اثر می­گذارد و آن را از یک کشور به کشور دیگر متفاوت می­کند. اکثر قریب به‌اتفاق مطالعات موجود در مورد بازیگران مشارکت‌کننده در فرآیند خط­مشی‌گذاری، مطالعاتی است که در نظام­های دموکراتیک غربی انجام‌شده است. نظام سیاسی ایران یک نظام مردم‌سالاری دینی است و با نظام­های دموکراتیک غربی تفاوت دارد. هدف از این تحقیق شناسایی بازیگران غیررسمی مرحلۀ تصویب خط­مشی در ایران بود. برای این منظور ابتدا با استفاده از تحلیل محتوای کمی صورتجلسات مجلس شورای اسلامی از فرودین 1395 تا فرودین 1397 و همچنین فیلم تلویزیونی خانه ملت از فرودین 1396 تا فرودین 1397، بازیگران غیررسمی مرحله تصویب خط­مشی­های عمومی شناسایی شدند و سپس با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مصاحبه با 5 نماینده و یکی از کارکنان مجلس، مهم­ترین آنها شناسایی و نقش آنها بیان شد. یافته­ها نشان داد که اولاً، در نظام مردم‌سالاری دینی نیز همانند کشورهای دموکراتیک غربی بخش خصوصی، کارگزاران منصوب بازیگران مهم غیررسمی تصویب خط­مشی هستند؛ ثانیاً، در نظام مردم‌سالاری دینی ایران برخلاف کشورهای دموکراتیک غربی، آحاد شهروندان، دانشگاهیان و نظامیان بازیگران فرآیند تصویب خط‌مشی هستند.