تحلیل فضایی- ماهواره ای دمای رویه ی زمین در حوضه آبریز سفیدرود

نویسندگان

1 استادیار اقلیم شناسی، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی.

2 دکتری آب و هواشناسی سینوپتیک

doi
10.50541/HSMSP.26.1.31
چکیده

پهنه ­بندی مکانی دمای رویه­ی زمین نشان داد که دمای رویه در این حوضه میل به خوشه­ای شدن و لانه­گزینی دارد. به طوری که در دوره گرم سال(بهار و تابستان)، گرانیگاه و ثقل افزایشی دمای رویه در بخش­های مرکزی این حوضه که منطبق بر مناطق کم­ارتفاع و پست حوضه است، انطباق دارد و در دوره سرد سال(پاییز و زمستان)، افت محسوس دما در این بخش­ها تشدید می­شود. مجاورت بخش­های شمالی و غربی این حوضه با گره­گاه کوهستانی شمال­غرب از یک سو و همسایگی با کرانه­های جنوبی دریای خزر و توپوگرافی البرز از سوی دیگر؛ سبب کاهش دمای رویه در دوره گرم سال و افزایش نسبی دما در دوره سرد سال شده است. همچنین نتایج آزمون روند حاکی از این است که درتمام ماه­ها، روند افزایشی معنادار در دمای رویه به ویژه در ماه­های تابستان(تیر، مرداد، شهریور به ترتیب با 92/22، 67/11 و 47/13 درصد از مساحت حوضه) و در زمستان(دی، بهمن و اسفند به ترتیب با 35/32، 27/10 و 75/1 درصد از مساحت حوضه) کاملاً مشهود است و ماه­های بهار و پاییز دارای روند کاهشی ناچیز در دمای رویه هستند. بیشترین میزان روند افزایشی معنادار مربوط به دی­ماه و بیشترین روند منفی معنادار، از آنِ مهر­ماه می­باشد. به طورکلی؛ 5/89 درصد از مساحت حوضه سفیدرود، بدون روند؛ 22/9 درصد، روند افزایشی و 28/1 درصد، روند کاهشی معنادار در دمای رویه­ی زمین را به خود اختصاص داده­اند.