تاثیر تغییرات نرخ ارز بر تحولات فضائی شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی ،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ، ایران

2 مربی، دانشکده معماری و شهرسازی ، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران-

doi
چکیده

: این پژوهش تلاش می‌کند تا تأثیر تغییرات نرخ ارز بر تحولات کالبدی شهر تهران در دو بازه بازۀ زمانی قبل و بعد از افزایش شدید قیمت ارز در سال 1391 بررسی شود. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی و با روش‌شناسی علّی -ـ رابطه‌ای با هدف تبیین چگونگی تأثیرگذاری نیروهای اقتصاد بر تغییرات کالبدی شهر و ردیابی جریان سرمایه در شهر تهران انجام شده است. پژوهش در در‌پی یافتن پاسخ به چگونگی ارتباط نرخ ارز و ساخت‌وسازهای شهر تهران؛ ، جریان سرمایه در شهر؛ ، چگونگی ارتباط میان قیمت زمین و مداخلات کالبدی در مناطق 22گانه شهر تهران است. شیوه‌های مورد استفاده برای گردآوری داده‌ها به به‌صورت اسنادی و داده‌های تحقیق شامل قیمت دلار، تعداد پروانه‌های ساختمانی صادر شده و قیمت زمین به تفکیک مناطق 22گانه شهر تهران برای سال‌های 1385-ـ1396 می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، جریان سرمایه در شهر و شیوه و شدت مداخله در شهرها با قیمت ارز در ارتباط است. تعداد پروانه‌های ساختمانی شهر تهران قبل و بعد از جهش 216 درصدی نرخ ارز در سال 1391، تغییرات معناداری داشته است. با مقایسه مقایسۀ میانگین سالانه سالانۀ پروانه‌های صادر شده مشخص می‌شود که شدت ساخت‌وساز در شهر با جهش قیمت دلار، کاهش یافته است. از سوی دیگر، تفاوت معناداری میان مناطق 22گانه شهرداری تهران از از‌نظر تعداد پروانه‌های ساختمانی و قیمت زمین است. در در‌واقع نتایج پژوهش به به‌واسطهۀ ردیابی جریان سرمایه در شهر تهران نشان می‌دهد که با افزایش نرخ ارز، جریان سرمایه در مناطق شمالی شهر تهران (مناطق 1، 2، 3، 4 و 6) متمرکز می‌شود. واژگان کلیدی: قدرت، جریان سرمایه، مداخلات کالبدی، ساختار ‌فضایی، تهران.