فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه­های گذشته، برنامه­ریزی در سطوح متفاوت خود، مخصوصاً در سطح منطقه­ای، مفهومی متفاوت با سازمان شکل‌دهنده‌ی فعالیت­های همسو در تولید یک محصول را تجربه کرده است. خوشه‌ی صنعتی مفهومی برپایه‌ی همکاری میان بنگاه­های تولیدی در هم‌جواری با یکدیگر است. اگرچه ردپایی از این مفهوم در نظریات برنامه­ریزی صنعتی یافت می‌شود، آنچه امروزه آن را از مفاهیم گذشته متمایز می­کند، از یک‌سو اثرگذاری خوشه‌ی­ صنعتی بر بخش­های مختلف اقتصادی (برنامه‌ریزی اقتصادی) و از سوی دیگر اثرگذاری آن بر/ اثرپذیری آن از توسعه‌ی فضایی منطقه (برنامه‌ریزی فضایی) است. در این مقاله، تلاش می‌شود با هدف تعیین نقش خوشه‌ی صنعتی در توسعه‌ی فضایی منطقه و نقش توسعه‌ی فضایی منطقه در بهینه کردن تولید محصول خوشه‌ی صنعتی، رابطه‌ی معناداری میان عرصه­های کالبدی، اقتصادی و اجتماعی خوشه‌ی صنعتی و توسعه‌ی فضایی منطقه برقرار شود. در این راستا، باتوجه به محتوای مسئله، این پژوهش بر مباحث کیفی ازنوع نظری- کاربردی متمرکز است و بر دو محور اساسی روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای یا اسنادی استوار است. ازاین‌رو، در چارچوب برنامه­ریزی راهبردی، طراحی سازمان فضایی توسعه‌ی منطقه‌ای مبتنی‌بر گسترش فعالیت بنگاه‌های کوچک و متوسط، با استفاده از نتایج بیانیه‌ی راهبردی ناشی از ماتریس سوات توسعه‌ی فضایی خوشه‌ی صنعتی، طی مراحل سازماندهی کانون‌ها، محورهای فضایی و پهنه‌های فضایی صورت می‌گیرد. درنهایت، از تلفیق نتایج حاصل از مراحل سه‌گانه‌ی مذکور، سازمان فضایی پیشنهادی توسعه‌ی فضایی منطقه‌ی مبتنی‌بر توسعه‌ی خوشه‌ی صنعتی به‌عنوان دستاورد مهم این پژوهش شکل می‌گیرد.