فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه مطالعاتی: تولید شیر در میش‌های لری بختیاری خصوصاً در زایش اول به دلیل مصرف انرژی دریافتی برای رشد بدن پایین است و بره‌(ها) به ویژه اگر دو یا چند قلو باشند از رشد کم‌تری برخوردار بوده و وزن شیرگیری کم‌تری خواهند داشت. کاهش طول دوره روشنایی در اواخر آبستنی می‌تواند تولید شیر را در دوره شیردهی افزایش دهد. هدف: این تحقیق با هدف بررسی اثرات طول روشنایی در اواخر دوره آبستنی بر میزان تولید شیر میش‌های لری بختیاری، هورمون‌های مرتبط با آن و رشد بره‌های آنها انجام شد. روش کار: 40 روز قبل از شروع زایش‌ها، تعداد 40 رأس میش که تاریخ زایمان آنها نزدیک به یکدیگر بود انتخاب و به طور تصادفی در دو تیمار 20 رأسی قرار گرفتند. تیمار 1 (شاهد): میش‌هایی که در کل دوره آبستنی در معرض طول روز طبیعی بودند. تیمار 2: میش‌هایی که در 40 روز آخر دوره آبستنی در معرض 8 ساعت نور و 16 ساعت تاریکی بودند. تولید شیر و ترکیبات آن، هورمون‌های پرولاکتین، ملاتونین و IGF-1 و صفات رشد بره‌ها اندازه‌گیری شد. پس از زایش تمامی میش‌ها در معرض طول روز طبیعی قرار گرفتند. شیردوشی هفته‌ای یک بار از یک هفته تا یک ماه پس از زایش انجام شد. در آغاز آزمایش، 20 روز قبل از زایش، زمان زایش، 15 و 30 روز پس از زایش میش‌ها، نمونه‌های خون از سیاه‌رگ وداج گرفته شد. نتایج: به طور متوسط تولید شیر در تیمار دوم 6/13 درصد بیشتر از تیمار اول (شاهد) بود. بین تیمارها از نظر میزان ترکیبات شیر تفاوت معنی‌دار مشاهده نشد. میزان هورمون پرولاکتین در تیمار اول در 20 روز قبل از زایش بیشتر از تیمار دوم بود (05/0P<). در زمان زایش، پانزده و سی روز پس از زایش مقدار هورمون پرولاکتین در میش‌های دو تیمار مشابه بود. در بیست روز قبل از زایش و در زمان زایش، مقدار ملاتونین در میش‌های تیمار دوم بیش‌تر از تیمار اول بود (01/0P<) اما در پانزده و سی روز پس از زایش مقدار ملاتونین در میش‌های هر دو تیمار مشابه بود. در 20 روز مانده به زایش، زمان زایش و پانزده روز پس از زایش مقدار هورمون IGF-1 در میش‌های تیمار دوم نسبت به میش‌های تیمار اول کمتر بود (01/0P<). در سن یک، دو و سه ماهگی بالاترین وزن زنده در بره‌های تیمار دوم مشاهده شد (01/0P<) و بره‌های تیمار اول نسبت به بره‌های تیمار دوم از تولد تا سه ماهگی افزایش وزن کمتری داشتند (01/0P<). نتیجه‌گیری نهایی: به طور کلی، نتایج مطالعه حاضر نشان داد که اعمال دوره روشنایی کوتاه پیش از زایش در گوسفند لری بختیاری، مقدار شیر تولیدی میش‌ها و وزن شیرگیری بره‌های آنها را افزایش داد.