طراحی مدلی جهت ارزیابی توسعه داشبورد سازمانی با منطق هوش تجاری در سازمان‌ها موردمطالعه: شرکت طراحی مهندسی و تأمین قطعات ایران‌خودرو (ساپکو)

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه مدیریت دانشگاه پیام نور

3 استادیار دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)

4 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور

doi
10.30497/smt.2019.2559
چکیده

داشبورد سازمانی، ابزاری است غنی از شاخص‌ها، گزارش‌ها و نمودارها که به‌صورت پویا عمل می‌کند تا مدیران با استناد به آن بتوانند در هر لحظه عملکرد سازمان را مشاهده کنند؛ لیکن برای بهره‌ور‌شدن داده‌ها، استفاده از منطق هوش تجاری اجتناب‌ناپذیر است. هوش تجاری سیستمی است که داده‌های مختلف و پراکندۀ یک سازمان را یکپارچه می‌کند و از طریق تشکیل پایگاه دادۀ تحلیلی می‌تواند گزارش‌های تحلیلی را برای تصمیم‌گیری مدیران سازمان فراهم کند؛ لذا به‌منظور بهره‌وری و تطابق هرچه بیشتر با اهداف و راهبردها، ضروری است میزان توسعۀ داشبورد سازمانی در سازمان‌ها با مدلی مناسب مورد ارزیابی گیرد. این پژوهش با استفاده از مطالعۀ عمیق ادبیات موضوع، تعداد 357 کد مربوط به توسعۀ داشبورد سازمانی با منطق هوش تجاری را شناسایی کرد و با استفاده از روش‌های کیفی تحلیل مضمون و گروه کانونی، این کدها را به 24 مضمون پایه و 7 مضمون سازمان‌دهنده مبدل ساخت. در مرحلۀ بعد، در دو مرحلۀ مجزا با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری به مدل‌سازی مضامین پایه و مضامین سازمان‌دهنده به‌طور مجزا پرداخته و با‌توجه‌به هم‌خوانی دو مدل‌، اقدام به تلفیق آن‌ها و ایجاد مدل نهایی ارزیابی توسعۀ داشبورد سازمانی با منطق هوش تجاری کرده است. در مرحلۀ آخر با استفاده از مدل طراحی‌شده و همچنین با استفاده از روش تجزیه‌وتحلیل اهمیت‌ـ‌عملکرد، به ارزیابی توسعۀ داشبورد سازمانی با منطق هوش تجاری در شرکت ساپکو پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد با‌توجه‌به وجود فرایند برنامه‌ریزی استراتژیک، ارزیابی عملکرد سازمانی و رویه‌های مبتنی بر سیستم مدیریت کیفیت و همچنین وجود نرم‌افزار اوراکل، بسترهای سیستمی و نرم‌افزاری در این شرکت فراهم است؛ اما به‌دلیل اولویت پایین‌تر مباحث هوش تجاری در شرکت ساپکو، فرایند توسعۀ داشبورد با منطق هوش تجاری به‌صورت یک پروژۀ سازمانی با اولویت بالا مطرح نیست و در این حوزه نیاز به کار بیشتری دارد.