بررسی الگوهای مدل‌های هضمی جیره‌های گاو شیرده حاوی تفالۀ خشک مرکبات با استفاده از روش تولید گاز چکیده

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 گروه علوم کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران-ایران

3 واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه

doi
10.22034/as.2022.40245.1570
چکیده

زمینه مطالعاتی: کاربرد تفاله خشک مرکبات به‌ عنوان منبع فیبر غیر‌علوفه‌ای در جیره گاوهای شیرده در حفظ اکوسیستم پایدار شکمبه و حفظ چربی شیر مؤثر و تأمین انرژی مورد نیاز دام مؤثر هست و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی تفالۀ مرکبات سبب بهبود کیفیت شیر و غنی‌سازی آن می‌گردد. هدف: این آزمایش به ‌منظور بررسی تعیین ارزش غذایی جیره گاوهای شیرده حاوی تفاله خشک مرکبات و تعیین فراسنجه‌های تخمیری و تجزیه‌پذیری ماده خشک و پروتئین‌خام در تفاله خشک مرکبات با روش تولید گاز بود. روش کار: ارزیابی جیره گاوهای شیرده حاوی تفاله خشک مرکبات با استفاده از روش تولید گاز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل؛ جیرۀ غذایی شاهد بدون استفاده از تفالۀ خشک مرکبات، جیرۀ غذایی با جایگزینی ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد دانۀ ذرت جیره با تفالۀ خشک مرکبات بود. برای این منظور تولید گاز در ساعات ۲، ۴، ۶، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۴، ۲۸، ۴۸ و ۷۲ ثبت گردید. برای انتخاب بهترین مدل ارزیابی، از پارامترهای حداقل واریانس ((MSE و حداکثر ضریب تبیین (R2) استفاده شد. نتایج:. برای تمام جیره‌های آزمایشی حاوی تفاله مرکبات مدل ۱ (ارسکوف بدون فاز تأخیری) به‌عنوان بهترین مدل برازش گردید. تولید گاز بخش محلول و غیر‌محلول در جیره‌های آزمایشی حاوی صفر، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد تفاله خشک مرکبات به ترتیب ۷۹/۲۲۵، ۵۵/۲۳۵، ۸۳/۲۴۵، ۳۵/۲۳۹ میلی‌لیتر در گرم ماده خشک بود. نرخ تولید گاز ((c در تیمارهای فوق به ترتیب ۰۷۹/۰، ۰۴۹/۰، ۰۵۴/۰ و ۰۶۳/۰ میلی‌لیتر در ساعت بود.نتیجه‌گیری نهایی: با توجه به نتایج حاصل از آزمایش تولید گاز، تفاله خشک مرکبات یک منبع مناسب انرژی برای نشخوارکنندگان هست. همچنین این نتایج نشان داد که تفاله مرکبات را می‌توان به‌عنوان یک فیبر غیر‌علوفه‌ای با قابلیت تجزیه‌پذیری و تولید گاز بیشتر در جیره‌های نشخوارکنندگان به کار برد. مدل ۱ (ارسکوف بدون فاز تأخیری (۱۹۷۹) با فرمول y = A (1 – e-ct) به‌ عنوان بهترین مدل برازش گردید.