فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه با توجه به توسعه محیط‌های شهری و افزایش روزافزون جمعیت و مشکلات ترافیکی شهرهای بزرگ، همواره ساخت فضاهای زیرزمینی به‌عنوان یک راهکار مدنظر می‌باشد. در این تحقیق تلاش شده تا مخاطرات ناشی از ساخت این فضاها و تأثیر آن بر سطح زمین در حین زلزله مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور خط 7 مترو تهران با توجه به عبور از مجاورت مناطق مسکونی و آبرفت‌های مختلف، در مناطق بحرانی به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب گردیده است. اندرکنش دینامیکی تونل با سطح زمین به روش عددی و نرم‌افزار تفاضل محدود تحت محرک‌های ورودی مختلف انجام گردیده است. تحلیل‌ها در دو حالت حوزه پاسخ آزاد زمین و نیز حوزه تونل انجام گردیده است. مدل‌سازی برای سه حالت مختلف از شرایط بستر و نیز هفت روباره مختلف تحت چهار زلزله با محتوای فرکانسی متفاوت انجام شده است. مدل عددی صحت‌سنجی شده و نتایج مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که همواره در بحرانی‌ترین حالت، حضور تونل باعث افزایش 33 درصدی مقادیر شتاب در سطح زمین می‌گردد. این افزایش مقادیر می‌تواند شتاب مبنای طراحی ساختمان‌ها را از g35/. به g 46/0 تغییر دهد. همچنین بیشترین تأثیر حضور تونل بر مقادیر شتاب سطح در فاصله D5/0 تا D5/1 از محور تونل می‌باشد که در این محدوده نیز در مسیر خط 7 مترو ساختمان‌های مسکونی قرار دارد. در تحلیل‌های با عمق دفن‌های مختلف نیز مشخص گردید که افزایش روباره تونل باعث افزایش شعاع تأثیر روی سطح زمین می‌شود، درصورتی‌که اثر افزایشی آن کاهش می‌یابد.