طراحی الگوی تبلیغی قرآنی در موضوع بازاریابی اجتماعی انفاق

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران.

2 دانش آموخته دکتری مدیریت بازاریابی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30497/smt.2018.2167
چکیده

اگر چه خاستگاه بازاریابی در حوزه کسب و کار بوده است، اما توانمندی این ابزار در تاثیری گذاری بر رفتار انسان باعث شده است که در موضوعات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ... از آن استفاده شود. به روشنی می­توان ملاحظه کرد که امروزه کاربست دانش بازاریابی در موضوعات غیرتجاری در بسیاری از کشورها گسترده و چشمگیر شده است. یکی از مهم­ترین این حوزه­ها، بازاریابی اجتماعی است که هدف آن ایجاد رفاه اجتماعی از طریق تاثیرگذاری بر رفتار انسان­ها برای حل مسائل اجتماعی است. از جمله مسائل اجتماعی که کم و بیش همه جوامع انسانی با آن درگیر هستند، موضوع فقر است. یکی از راهکارهایی که در مرحله درمان فقر در بسیاری از جوامع مورد استفاده قرار می­گیرد، جلب کمک­های مردمی در قالب خیریه­های دولتی یا غیردولتی است. اما مسئله­ای که در این میان وجود دارد، محتوای تبلیغات اجتماعی برای جلب مشارکت­های مردمی است. با توجه به این که رفتار مالی در کمک کردن به دیگران در آموزه­های دینی دارای بایسته­ها و نبایسته­های مشخصی است و رفتاری که در این چارچوب قرار نگیرد، مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت، تبلیغات صورت گرفته باید مبتنی بر تشویق افراد در این چارچوب باشد. در این پژوهش با احصای 9 زنجیره آیات در قرآن که در مقام دعوت به انفاق هستند، تلاش شد تا الگوی محتوایی برای بازاریابی اجتماعی انفاق طراحی شود. مهم­ترین زنجیره در آیات 254 تا 274 سوره بقره قرار دارد که می­تواند به عنوان الگویی برای ساخت تبلیغات اجتماعی در حوزه انفاق مورد استفاده قرار گیرد. تحلیل این الگوها، رهنمون­هایی برای طراحی تبلیغات اجتماعی انفاق در موضوعاتی مانند زمینه چینی برای دعوت به انفاق، استفاده از جاذبه­ها، پرداختن به رفتار مطلوب و ... را فراهم کرده است.