پهنه‌بندی سرعت موج برشی در شهر اراک با استفاده از بیضی‌واری امواج رایلی استخراج شده از اندازه‌گیری‌های خردلرزه‌های محیطی

نویسندگان

1 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

2 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

3 دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

doi
چکیده

در دو دهه‌ی گذشته، استفاده از داده‌های تک ایستگاهی خردلرزه‌های محیطی بر پایه‌ی تکنیک H/V، کاربرد گسترده‌ای در بررسی اثر ساختگاه بر جنبش لرزه‌ای زمین داشته است. همچنین در سال‌های اخیر این برداشت‌ها در برآورد ساختار سرعت موج‌برشی رسوبات آبرفتی نیز استفاده ‌شده است. در این مقاله با استفاده از روش‌های نوین استخراج بیضی‌واری امواج رایلی (روش فرکانس – زمان و روش کاهش تصادفی)، پروفیل‌های تک‌بعدی سرعت موج‌برشی بر مبنای وارون‌سازی منحنی‌های بیضی‌واری برای تمام ایستگاه‌های برداشت خردلرزه ارائه‌شده است. برای دسته‌بندی شیب سمت راست منحنی‌های بیضی‌واری در مناطق مورد بررسی از دو روش مشاهده‌ای و آماری با تکنیک‌های خوشه‌بندی مبتنی بر افراز داده‌ها استفاده ‌شده است که پیش‌از این در مطالعات پهنه‌بندی روش‌های نسبت طیفی موفق عمل کرده بود. با مطالعه‌ی این پروفیل‌ها و شواهد زمین‌شناسی مهندسی منطقه و آزمون‌های ژئوالکتریک، روند فراز و نشیب پروفیل‌های دو بعدی سرعت موج‌برشی به‌دست‌آمده وجود لایه‌ی کم‌و‌بیش ضخیم آبرفتی را در شمال و شرق منطقه‌ی شهری اراک تأیید می‌کنند و برای مناطق جنوبی نیز سرعت‌های بالاتر و عمق کمتر سنگ بستر که مطابق با زمین‌شناسی مناطق مرتفع جنوبی می‌باشد را نشان می‌دهند.