مدیریت اسلامی در دانشگاه اسلامی مرجع؛ درآمدی بر رهبری سازمانی حضرت آیتالله مهدوی کنی رحمهاللهعلیه
نویسندگان
1 استادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)
doi
10.30497/smt.2017.2153چکیده
آیتالله مهدوی کنی با تأسیس دانشگاه امام صادق (۱۳۶۱) افزون بر مسؤولیت آموزش و تدریس، به اداره عالیهی دانشگاه نیز میپرداختند و در جایگاه ریاست بر نخستین و بزرگترین دانشگاه اسلامی و غیردولتی کشور – با چشمانداز «دانشگاه اسلامی مرجع»- ازنزدیک با تصمیمگیریهای مرتبط با مدیریت بریک سازمان ازجمله برنامهریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، راهبری، و نظارت سروکار داشتند و همانند هر رئیس دانشگاهی، با موضوعات و مسائل گوناگون یک سازمان علمی و دانشگاهی مواجههی نزدیک داشتند. پژوهش حاضر که با هدف تبیین بخشی از اندیشههای ایشان در حیطهی رهبری سازمانی با تأکید بر بازخوانی تجربهی مدیریت دانشگاهی حضرت استاد در دانشگاه امام صادق تدوین شده ازنظر جهتگیری، یک پژوهش کاربردی؛ ازنظر رویکرد، یک پژوهش استقرایی؛ و ازنظر راهبرد پژوهش، یک مطالعهی موردی باست که هدف آن، توصیف و تبیین سه دهه مسؤولیت مدیریتی حضرت استاد در دانشگاه امام صادق است. شیوهی گردآوری دادهها در این پژوهش، علاوه بر «اطلاعات کتابخانهای» برگرفته از آثار منتشرهی ایشان، ترکیبی از دو منبع اصیل است: «مشاهده»ی شیوهی عملی مدیریت، تصمیمها و رفتارهای مدیریتی استاد در طول سه سالْ ارتباط نزدیک کاریِ نویسنده در سطح اولِ مدیریت دانشگاه؛ و «مشاهدهی مشارکتی» به دلیل یادشده و فرصت مشارکت در چگونگی تصمیمسازی و تصمیمگیریهای حضرت استاد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که موارد زیر از ویژگیهای رفتاری و اقدامهای مدیریتی آیتالله مهدوی کنی در راهبری دانشگاه اسلامی است: باور عمیق به ارزش تجربه و کسوت در سطوح سیاستگذاری و نظارت عالیه؛ پرورش و میدان دادن به دانشآموختگان جوان دانشگاه در سطح اجرا (مدیریت صف و ستاد)؛ الگوی تعاملی رفتارهای برخاسته از محبت؛ جدّیت و مسؤولیتپذیری در کار در عین شوخطبعی؛ توجه به ویژگیهای محیط فعالیت دانشگاهی؛ برنامهریزی و آیندهنگری؛ بسیج سرمایهی انسانی؛ هدایت از طریق رهبری و انگیزش؛ هدایت ازطریق ارتباطات رسمی، گروهی و میانفردی؛ و نظارت و کنترل.