فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده زمینه مطالعاتی: این مطالعه به منظور بررسی اثر داروی متفورمین بر عملکرد تولید، صفات کیفی خارجی و صفات کیفی داخلی تخم مرغ در مرغان تخم گذار در انتهای دوره تولید انجام شد. تعداد 64 قطعه مرغ تخمگذار نژاد لگهورن سویه های‌لاین - W36 در سن 73 هفتگی در این آزمایش استفاده شد. روش کار: مرغ‌ها در قالب یک طرح کاملاَ تصادفی به 4 تیمار (سطوح 0، 50، 100 و 150 میلی گرم در کیلوگرم وزن بدن داروی متفورمین) و چهار تکرار و چهار قطعه مرغ در هر تکرار تخصیص یافتند. نتایج: نتایج آزمایش نشان داد که شاخص‌های عملکرد تولید شامل میزان تولید تخم مرغ، توده تخم مرغ، وزن تخم مرغ، درصد تخم مرغ‌های لمبه، ضریب تبدیل خوراک، بازدهی خوراک، وزن نهایی مرغ‌ها و افزایش وزن مرغ‌ها تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. مرغ‌های گروه شاهد کمترین درصد تخم مرغ‌های شکسته را داشتند (05/0>P). شاخص شکل، وزن پوسته، شاخص تخم مرغ، واحد هاو، ضخامت پوسته، و دانسیته تخم مرغ، بین تیمارها تفاوت نداشت. pH سفیده، واحد هاو، ارتفاع زرده، عرض زرده، وزن زرده، درصد سفیده، درصد زرده، نسبت زرده به سفیده، شاخص زرده ، pH زرده و رنگ زرده در انتهای آزمایش تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. نتیجه گیری نهایی: به طور کلی استفاده از داروی متفورمین در این آزمایش نتوانست اثر مثبتی روی عملکرد و خصوصیات کیفی تخم مرغ داشته باشد. کلمات کلیدی: متفورمین، عملکرد تولید، صفات کیفی تخم مرغ، مرغان تخم گذارمقدمهمرغ‌های تخمگذار برای اینکه بتوانند یک توالی (کلاچ) از تخم‌ها تولید کنند، باید گروه کوچکی از فولیکول های زنده و تمایز نیافته را داشته باشند و روزانه یک فولیکول تمایز نیافته از این گروه به محل تجمع پیش از تخمک‌گذاری فولیکول‌ها وارد شده و قبل از تخمک-گذاری تحت رشد و تمایز سریع قرار می‌گیرد (جانسون 2015). تخمگذاری در مرغ در انتهای تولید، به دلایل متعددی قطع می گردد. محرک‌های خارجی و داخلی سطوح هورمونی بدن مرغ را تحت تاثیر قرار می‌دهند که موجب تغییر شرایط حاکم بر اندام‌های تخمگذاری (تخمدان و اویدوکت ) می شود که این تغییرات موجب کاهش و یا توقف تولید تخم می‌گردند. با آغاز فرآیند پیری در مرغ‌های تخمگذار، کاهش سریعی در میزان تخم‌گذاری اتفاق می‌افتد، به طوری که در سن 80 هفتگی، تولید تخم در مرغ ها به طور معنی‌داری افت کرده و عملکرد تخمدان آنها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد )مولنار، 2016؛ لیو، 2018). تسریع در از دست دادن فولیکول‌های تمایز نیافته در تخمدان مسن، افزایش زوال فولیکو‌ل‌های تمایز نیافته‌ و کاهش ظرفیت تشکیل پیش‌ساز زرده در کبد و در نتیجه کاهش ذخیره زرده در فولیکول‌های تمایز نیافته، دلایلی هستند که سبب کاهش تولید تخم در مرغ‌های مسن می‌شوند (لیلپرز و ویلهلمسون، 1993). از این‌رو ممانعت از آترزی فولیکولی و یا به تعویق انداختن آن برای حفظ تولید در سطح بالا ضروری است.پژوهش‌های مختلفی در مورد نقش پیامهای هورمونی- عصبی بر تخمکریزی انجام شده است ( وزینا و همکاران، 2003؛ پراسد و همکاران، 2007؛ ابید و همکاران، 2008). در پرندگان و سایر مهره‌داران تخمگذار، هورمون‌های محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- گوناد‌ها اعمال تخمدان را تنظیم می‌کنند (پراسد و همکاران، 2007). باروری توسط نورون‌های هیپوتالاموسی ترشح کننده هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) کنترل می‌شود. ترشح هورمون آزاد کننده گنادوتروپین از این نورونـها موجب تحریک آزاد سازی هورمون لوتئینه کننده LH)) و هورمون محرک فولیکولی (FSH) از هیپوفیز می‌شود. نورون‌های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین به محرک‌های بی‌شماری از جمله سیگنال-های متابولیک محیطی مانند گلوکز و لپتین پاسخگو هستند (پال و همکاران، 2007، گامبا و همکاران، 2006). متفورمین دارویی است که برای درمان لاکتون دام‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد (بایلی و دی، 2004). گزارش‌هایی در مورد آهسته شدن سرعت پیری تحت تأثیر متفورمین وجود دارد (کین و همکاران، 2019). همچنین گزارش شده است که متفورمین به واسطه ممانعت از مرگ فولیکول‌ها و نگهداری ذخایر فولیکولی، فرآیند پیری تخمدان در موش‌ها را به تأخیر می‌اندازد و علاوه بر آن متفورمین می‌تواند استرس اکسیداتیو تخمدانی و تولید اجسام اکسیژنی واکنشگر (ROS) در میتوکندری را تخفیف دهد (باتاندیر و همکاران، 2006؛ کای و همکاران، 2020).