فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه مطالعاتی: نانو اکسید مس نسبت به سولفات مس چندین مزیت دارد که از آن جمله می‌توان به بهبود اثربخشی، مصرف دوز کمتر با نتایج بهتر، عدم تداخل با سایر مواد و انتشار کمتر به محیط‌زیست اشاره کرد. بنابراین نانو ذرات مس اثرات مفیدتری بر عملکرد حیوان دارند و می‌توانند به عنوان جایگزین سولفات مس استفاده شوند. هدف: بررسی اثر اشکال مختلف مس (نانواکسید مس و سولفات مس) و همچنین سطوح مختلف ترکیبات مورد مطالعه بر عملکرد، ایمنی، فراسنجه‌های خونی و خصوصیات لاشه بره‌های پرواری آمیخته رومانف-مغانی بود. مواد و روش‌ها: این پژوهش با استفاده از 30 رأس بره در قالب طرح کاملاً تصادفی با ۵ گروه آزمایشی (6n=) در طی یک دوره آزمایشی 56 روزه انجام شد. جیره‌های آزمایشی این پژوهش شامل: ۱) جیره پایه یا شاهد (CON؛ بدون مکمل مس)، ۲) جیره پایه + ۱۰ میلی‌گرم مس در کیلوگرم ماده خشک به شکل سولفات مس (CuS10)، ۳) جیره پایه + ۲۰ میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک به شکل سولفات مس (CuS20)، ۴) جیره پایه + ۱۰ میلی‌گرم مس در کیلوگرم ماده خشک به شکل نانواکسید مس (CuN10) و ۵) جیره پایه + ۲۰ میلی‌گرم مس در کیلوگرم ماده خشک به شکل نانواکسید مس (CuN20) بودند. بره‌ها بر اساس وزن بدن و به‌صورت تصادفی به یکی از پنج گروه آزمایشی اختصاص داده شدند. نتایج: نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از سولفات مس و نانواکسید مس در سطوح 10 یا 20 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک جیره تأثیر معنی‌داری بر پارامترهای عملکردی بره‌های پرواری شامل وزن بدن، افزایش وزن زنده، مصرف ماده خشک و ضریب تبدیل غذایی نداشت) 05/0(P>. همچنین یافته‌های این پژوهش نشان داد استفاده از سولفات مس و نانواکسید مس در سطح 10 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک جیره، غلظت اوره خون را در 30 روزگی در مقایسه با دیگر تیمارهای آزمایشی به‌طور معنی‌داری افزایش داد (05/0>P). دیگر پارامترهای خونی مانند غلظت گلوکز، کلسترول، تری گلیسیرید، آلبومین، پروتئین، بتاهیدروکسی بوتیرات، آنزیمهای آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین‌ترانس آمیناز و شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی سوپر اکسید ‌دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند (05/0<P). مصرف مکمل نانو اکسید مس در سطوح 10 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک جیره موجب کاهش غلظت مالون دی آلدئید در 30 روزگی شد. همچنین مصرف مکمل نانو اکسید مس در سطوح 10 یا 20 میلی‌گرم در کیلوگرم ماده خشک جیره موجب افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز در نمونه‌های خون شد (05/0>P). غلظت مس در کبد به‌طور معنی‌داری در اثر تغذیه 20 میلی‌گرم مس به شکل نانواکسید مس افزایش یافت (05/0>P). تغذیه مکمل سولفات مس موجب کاهش غلظت سلنیوم در گوشت نسبت به گروه شاهد شد (05/0>P). خصوصیات لاشه شامل درصد لاشه گرم و سرد به همراه درصد اندام‌‌های داخلی در بین گروه‌های تیماری تفاوت معنی‌داری نداشتند (05/0<P). نتیجه‌گیری نهایی: به‌طورکلی با توجه به داده‌های به‌دست‌آمده از این آزمایش می‌توان بیان داشت که افزایش دریافت مس در دام‌های موردمطالعه می‌تواند موجب افزایش ذخایر این عنصر در بدن گردد. علاوه بر این، با توجه به بهبود غلظت‌های کبدی مس در حیوانات دریافت‌کننده منبع نانواکسید مس در این مطالعه؛ به نظر می‌رسد استفاده از منبع نانو اکسید مس می‌تواند استراتژی سودمندی در کاهش دفع این عنصر بوده و بدین ترتیب به کاهش آلودگی زیست‌محیطی کمک کند.