بانک داده‌های منتخب حرکات قوی زمین برای زلزله‌های ایران

نویسندگان

1 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران

2 پژوهشکده زلزله شناسی، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران

doi
چکیده

جمع­آوری اطلاعات مربوط به داده‌های ثبت‌شده بر اثر زمین­لرزه و تجزیه‌وتحلیل آنها می‌تواند جهت مطالعات تحلیل خطر، ریسک و یا رویکردهای مهندسی زلزله مفید واقع شود. در این مقاله، گزارشی از روند تهیه یک بانک داده‌ی منتخب از رکوردهای حرکات قوی زمین در ایران ارائه شده است. از مجموع بیش از 10000 رکورد سه‌مؤلفه‌ای که تماماً از رکوردهای ثبت­شده توسط شبکه‌ی شتاب‌نگاری کشوری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در بین سال­های 1976 تا 2015 برداشت شده ­است، 2286 رکورد مناسب و دارای کیفیت قابل­قبول انتخاب گردیدند. این رکوردها حاصل از 461 رویداد زلزله می‌باشد که بزرگای گشتاوری آنها در محدوده‌ی 9/3 تا 3/7 قرار دارد و از هر زلزله حداقل دو رکورد در بانک داده‌های معرفی‌شده موجود می‌باشد. برای نخستین بار، فاصله‌ی ایستگاه ثبت­کننده‌ی تصویر افقی سطح گسل در روی سطح زمین برای تعداد زیادی رکورد که بزرگای زلزله‌ی مربوطه عمدتاً بیش از 6 بوده است، در این بانک داده با دقت زیاد گزارش شده است. شایان‌ذکر است که شتاب‌نگاشت‌های ثبت­شده که به‌صورت خام در دسترس بوده‌اند با استفاده از روش پردازش مبتنی بر الگوریتم موجک نوفه­زدایی شده‌اند. پارامترهای مختلفی همچون بیشینه شتاب، شتاب طیفی در دوره تناوب‌های مختلف (تا دوره تناوب 4 ثانیه)، مدت‌زمان مؤثر، مدت‌زمان دوام برای هر سه مؤلفه‌ی رکورد ثبت‌شده محاسبه شده است. همچنین نوع خاک در ایستگاه ثبت­کننده‌ی رکورد و نوع گسلش زلزله نیز گزارش شده است. همچنین یک بازبینی برای مشخصات زلزله شامل موقعیت مرکز زلزله، بزرگا، نوع گسلش و همچنین هندسه‌ی صفحه‌ی گسیختگی گسل (در صورت امکان) صورت پذیرفته است. در نهایت برخی از رکوردهایی که دارای بیشینه شتاب بیش از 3 متر بر مجذور ثانیه و ثبت‌شده در فاصله‌ای کمتر از 30 کیلومتر بوده‌اند، به‌عنوان رکوردهای خاص معرفی شده‌اند.