فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترکیب تخصصی و تحصیلی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد اصلی تقنین کشور، از عوامل مؤثر بر کیفیت و کارآمدی فرآیند قانون‌گذاری و نظارت است. این پژوهش با هدف تحلیل جامع وضعیت تحصیلی و تخصصی نمایندگان در ده دوره مجلس شورای اسلامی انجام شده است. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده و داده‌های مربوط به رشته تحصیلی، سطح تحصیلات و توزیع تخصصی نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی را از منابع اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری کرده است. سپس با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های آماری (نظیر خی‌دو)، ارتباط میان متغیرهای فوق با احتمال و الگوی حضور در مجلس بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توزیع رشته‌های تحصیلی در میان نمایندگان به‌صورت یکنواخت نبوده و تمرکز قابل‌توجهی در حوزه‌های خاصی (همچون حقوق، علوم پزشکی و فرهنگی) وجود دارد. همچنین، سطح تحصیلات عالی در اکثر ادوار غالب بوده و توزیع نمایندگان در کمیسیون‌ها نیز از انطباق کامل با رشته‌های تحصیلی آنان برخوردار نیست. این نتایج حاکی از آن است که عدم تنوع و انطباق کافی در ترکیب تخصصی و تحصیلی نمایندگان می‌تواند بر جامعیت و کارآمدی تصمیم‌گیری‌های تقنینی اثرگذار باشد. در پایان، تدابیری برای افزایش تنوع تخصصی و بهبود انطباق رشته‌های تحصیلی با وظایف کمیسیون‌ها پیشنهاد شده است.