شناخت علل، ماهیت و پیامدهای پدیده سیاهچاله سیاستزدگی؛ بررسی تجربهی زیسته مدیران آموزشوپرورش با راهبرد پدیدارشناسی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22067/tmj.2024.87927.1571چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر، مفهومسازی پیرامون چیستی و جوهره سیاهچاله سیاستزدگی در وزارت آموزشوپرورش است. روش پژوهش حاضر، کیفی و راهبرد مورداستفاده، راهبرد پدیدارشناسی است. در این پژوهش از مصاحبههای نیمهساختاریافته برای گردآوری دادهها استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق تمامی خبرگان آشنا به موضوع تحقیق بودند و برای انتخاب مصاحبهشوندگان از نمونهگیری هدفمند استفاده شد. بدین منظور با 17 نفر از خبرگان و مدیران آموزشوپرورش مصاحبهصورت گرفت که دو مصاحبه به علت نامرتبطبودن کنار گذاشته شدند. برای تعیین حجم نمونه از شاخص اشباع دادهها استفاده شد. کدگذاری دادهها با روش تحلیل مضمون انجام شد و بدین منظور از نرمافزار MAXQDA نسخه 2020 بهرهبرداری شده است. پس از اجرای مصاحبهها و مکتوب کردن آنها هشت مؤلفه در سه بعد اصلی (ماهیت، علل و پیامدها) شناسایی شدند. یافتههای تحقیق نشان داد پدیده سیاهچاله سیاستزدگی در وزارت آموزشوپرورش شامل ماهیتی مدیریتی، ایدئولوژیک و سیاسی است. این پدیده شامل 1- سیاستزدگی مدیریت منابع انسانی در فرآیند انتصاب، ارتقاء و حقوق و مزایا، 2- نفوذ بیشازحد مباحث ایدئولوژیک در اهداف و محتواهای آموزشی و 3- مداخلات سیاسی در ساختار و برنامههای اداری و آموزشی و عزل و نصبها بود؛ عوامل ایجاد پدیده حاوی 1- عوامل سازمانی شامل ویژگیهای فردی، همسوئی ساختاری و گستردگی سازمانی و 2- عوامل زمینهای شامل عدم پایبندی به قوانین و تمایلات نامطلوب فرهنگی و پیامدهای پدیده شامل 1- پیامدهای فردی شامل آموزشی و تربیتی، 2- پیامدهای سازمانی شامل ضعف در برنامهریزی و اجرا، فقدان شایستهسالاری و وجود کوتولهپروری، عدم ثبات سازمانی و بهرهوری پایین نیروی انسانی و 3- پیامدهای محیطی مانند پیامدهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بود.