فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه مطالعاتی: ارزیابی میزان هم‌خونی و اثرات ناشی از آن بر روی صفات مهم اقتصادی در پرندگانی که تحت انتخاب قرار دارند از مهمترین اقدامات ارزیابی استراتژی‌های اصلاح نژادی به شمار می‌رود. هدف: مطالعه حاضر با هدف برآورد ضریب هم‌خونی جمعیت، ارزیابی روند تغییرات هم‌خونی و همچنین بررسی اثرات افت ناشی از آن بر روی برخی از صفات اقتصادی مهم بر اساس داده‌های شجره‌ای 12 نسل از جمعیت مرغ‌ بومی ایستگاه اصلاح نژاد خراسان رضوی انجام شد. روش کار: در این پژوهش، ابتدا ضرایب هم‌خونی 38489 پرنده موجود در شجره محاسبه شد و ضرایب هم‌خونی جمعیت بر اساس گروه‌های مختلف هم‌خونی به صورت تفکیک شده در دسته‌های مختلف قرار گرفتند. سپس تغییرات میانگین هم‌خونی در طی نسل‌های مختلف بررسی و میزان تغییرات در هر سال از طریق برازش رگرسیون خطی هم‌خونی بر نسل محاسبه شد. همچنین در این پژوهش، میزان تابعیت صفات مورد مطالعه از هم‌خونی فردی از طریق مدل‌های مختلف برآورد گردید. نتایج: نتایج نشان داد که حدود 57 درصد (21892 پرنده) پرندگان ثبت شده در شجره هم‌خون بودند و میانگین هم‌خونی فردی بیشتر از هم‌خونی مادری بود. میانگین هم‌خونی در کل پرندگان و پرندگان هم‌خون به ترتیب دو و سه درصد برآورد گردید. بیشترین و کمترین میزان هم‌خونی پرندگان شجره به ترتیب برابر با سی و صفر درصد بود. به طور کلی در طی نسل‌های مورد مطالعه، متوسط ضریب هم‌خونی فردی و مادری پرندگان در کل جمعیت روند افزایشی را نشان داد، به طوری ‌که با برازش رگرسیون خطی هم‌خونی بر نسل، میزان تغییرات هم‌خونی فردی و مادری در کل جمعیت به ترتیب حدود 03/0± 005/0 و 02/0± 004/0 در نسل برآورد گردیدند. بر اساس نتایج بدست آمده، در بین گروه‌های هم‌خونی، بیشترین پرندگان هم‌خون (68/47 درصد) را پرندگانی با ضرایب هم‌خونی بین صفر تا پنج درصد تشکیل دادند، که نشاندهنده آن است که هم‌خونی جمعیت نسبتاً پایین است. نتایج برآورد تابعیت صفات از هم‌خونی فردی برای هر صفت با توجه به مناسبترین مدل نشان داد که اثر افت ناشی از هم‌خونی در بیشتر صفات مورد مطالعه کم می‌باشد. در این مطالعه، بیشترین میزان افت ناشی از هم‌خونی فردی بر صفت وزن بدن در 12 هفتگی نشان داده شد. به ازای هر یک درصد افزایش هم‌خونی، صفات وزن بدن در یک روزگی 04/0 گرم کاهش، هشت هفتگی 51/0 گرم کاهش و 12 هفتگی 17/1 گرم کاهش، سن بلوغ جنسی 19/0 روز افزایش، وزن بلوغ جنسی 05/1 گرم افزایش، تعداد تخم‌مرغ در 84 روز اول تولید 08/0 عدد افزایش، وزن اولین تخم‌مرغ 05/0 گرم کاهش و میانگین وزن تخم‌مرغ در 28-30-32 هفتگی 02/0 گرم کاهش داشتند.نتیجه‌گیری نهایی: نتایج تحلیل شجره نشان داد که هم‌خونی جمیعت در هر نسل به میزان کمی افزایش یافته است. از آنجایی که در جمعیت تحت انتخاب ایستگاه هیچ‌گونه جریان ژنی وجود ندارد، در صورت عدم کنترل آمیزش‌ها احتمال پیدایش هم‌خونی در جمعیت بالا است. با انجام اقداماتی از قبیل کنترل آمیزش‌ها در جمعیت ایستگاه می‌توان از افزایش هم‌خونی جمعیت و همچنین اثرات منفی احتمالی آن بر روی صفات پیشگیری کرد.