تحلیل مقایسهای عوامل مؤثر در قیمتگذاری زیر ارزش ذاتی در عرضه عمومی اولیه سهام شرکتهای دولتی و غیردولتی؛ مطالعه موردی: شرکتهای پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران در سالهای 1380 تا 1388
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا (س)
2 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)
3 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30497/smt.2013.1434چکیده
طی دو دهه اخیر بسیاری از کشورها، اقدام به کوچکسازی دولت و واگذاری بنگاهها به بخش خصوصی کردهاند. این فرآیند که «خصوصیسازی» نامیده میشود، علاوه بر گسترش بخش خصوصی، افزایش توان نظارتی دولت را نیز به همراه دارد. بدین منظور، ایران نیز خصوصیسازی بنگاهها و شرکتهای دولتی را در دستور کار خود قرار داده است. روشهای مختلفی برای خصوصیسازی وجود دارد که یکی از پرکاربردترین آنها در همه کشورها و از جمله کشور ما، واگذاری سهام شرکتهای دولتی به بخش خصوصی از طریق بورس اوراق بهادار است. شواهد تجربی، حاکی از آن است که دولتها علاقه دارند سهام شرکتهای وابسته به خود را در عرضه عمومی اولیه به زیر ارزش ذاتی عرضه کنند و معمولاً قیمتگذاریِ زیر ارزش ذاتیِ عرضه عمومیِ اولیه سهام شرکتهای دولتی، بیشتر از شرکتهای غیردولتی است. این تحقیق بنا دارد اولاً عرضه زیر قیمت عرضه عمومی اولیه سهام شرکتهای دولتی را با شرکتهای غیردولتی واگذارشده از طریق بورس اوراق بهادار تهران مقایسه کند و ثانیاً عوامل مؤثر در آن را بشناسد و سهم هر عامل را مشخص کند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تمام شرکتهای عرضهشده در بورس اوراق بهادار تهران، اعم از دولتی و غیردولتی به زیر ارزش ذاتی عرضه میشود اما اختلاف معناداری بین قیمتگذاری زیر ارزش ذاتی شرکتهای دولتی و غیردولتی در عرضه عمومی اولیه سهام آنها وجود ندارد. همچنین، تنها عامل مؤثر در قیمتگذاری زیر ارزش ذاتی شرکتهای غیردولتی در سررسیدهای یکماهه و سهماهه، تعداد کارکنان شرکت و تنها عامل مؤثر در قیمتگذاری زیر ارزش ذاتی شرکتهای دولتی در سررسید یکهفتهای، درصد عرضه سرمایه در روز عرضه عمومی اولیه سهام است.