فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تحلیل استعاره‌های مفهومی تولید شده در نوشتار دانش‏آموزان دوره پیش‏دانشگاهی، پیکره‌ زبانی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی را بررسی کرده که این پیکره در طی آزمون پیشرفت تحصیلی کشوری با نام آزمون «امزا» گردآوری شده است. استعاره‏های مفهومی در 272 متن از دانش‌آموزان سه رشته علوم تجربی، انسانی و ریاضی براساس طبقه‌بندی پیشنهادی افراشی و حسامی (1392) استخراج و تحلیل شد. نتایج تحلیل آماری نشان می‏دهد استفاده از استعاره‏های مفهومی در دختران بیشتر از پسران بوده و این اختلاف از لحاظ آماری معنی‏دار است. بین فراوانی استفاده از کل استعاره‏های مفهومی دانش‏آموزان رشته‏های مختلف تحصیلی، در سطح خطای 5 درصد تفاوت آماری یافت نشد و دانش‏آموزان رشته‏های مختلف به یک میزان از استعاره‏های مفهومی در نوشتار خود استفاده کرده‏اند. در بین انواع استعاره، بسامد کاربرد استعاره عینی به ذهنی، عینی به عینی و جهتی به ترتیب بیشتر از سایر انواع استعاره‏ها بوده و در بین انواع استعاره‏های عینی به ذهنی نیز، بسامد کاربرد استعاره ظرف‏بنیاد و ساختار بنیاد بیشتر از سایر انواع بوده و اختلاف آن با سایر انواع از لحاظ آماری معنی‏دار است. بررسی حوزه‏های مبدأ و مقصد در استعاره‏های مفهومی نشان می‏دهد مفاهیم «انسان، مکان، ظرف، جسم و شیء و بالا» به ترتیب پربسامدترین حوزه‏های مفهومی مبدأ و «آسمان، زندگی، زمان، آینده و خدا» پربسامدترین حوزه‏های مفهومی مقصد در داده‏های پژوهش هستند و این حوزه‏های مبدأ و مقصد در نوشتار دانش‏آموزان منطبق با دسته‏بندی کووچش (2010) و البته متنوع‏تر از آن است.