اردوغانیسم؛ پوپولیسم به مثابه «استراتژی سیاسی»

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه پیام نور قزوین.

doi
10.22070/iws.2023.16456.2213
چکیده

دستیابی حزب عدالت و توسعه به قدرت با چهره­ای دموکراتیک و عمل­گرا در فضای سیاسی ترکیه صدای جدیدی بود که موفق شد مسائل واقعی جامعه را در خود منعکس و نمایندگی کرده و مورد اقبال عمومی واقع شود. با این حال، از سال 2013 میلادی حزب حاکم عدالت و توسعه از یک حزب سیاسی شبه دموکراتیک محبوب به یک حزب پوپولیستی طردکننده، تبدیل شد، به نحوی که اغلب نظریه­پردازان پوپولیسم، بسیاری از تحلیل­گران مسائل ترکیه و همچنین نویسندگان رسانه­های خبری برجسته مانند گاردین، بلومبرگ، نیویورک تایمز و فارین پالیسی، اردوغان و حزب او را «پوپولیست» نامیدند. با این­وصف، پژوهش پیش­رو می­کوشد تا با بهره­گیری از چارچوب نظری پوپولیسم، بویژه نظریات کسانی چون کورت ویلند، رابرت بار، کنت رابرتز و پاپاس، در قالب «پوپولیسم به مثابه استراتژی سیاسی» به این پرسش اصلی پاسخ دهد که در یک دهه اخیر علل گرایش اردوغان و حزب عدالت و توسعه به پوپولیسم چه بوده است و اردوغان چگونه از پوپولیسم در راستای تامین اهداف مورد نظر خود بهره جسته است؟ یافته­های پژوهش نشان می­دهد اردوغان در یک دهه گذشته با تکیه بر ابزارها و موقعیت­های پوپولیستی مانند؛ وضعیت خارجی بازیگر سیاسی، جاذبه ضد تشکیلات، پیوندهای شخصی، بسیج سازمان­نایافته و... از پوپولیسم به مثابه «پروژه­ای سیاسی برای ساخت و حفظ قدرت» خود و حزبش به طرز هنرمندانه­ای بهره گرفته است. رویکرد پژوهش، جامعه­شناسی سیاسی، روش پژوهش کیفی، از نوع تبیین علی و روش گردآوری داده­ها، کتابخانه­ای و همچنین بهره­گیری از منابع فضای مجازی است.