تفهم و تبیین علّی و انتقادی کنش فلسطینی همدل با صدام حسین با رویکرد جامعه‌شناختی تفسیری وبر

نویسندگان

1 دکتری مطالعات منطقه‌ای، گرایش خاورمیانه و شمال آفریقا دانشگاه امام حسین(ع)

doi
10.22070/iws.2023.17447.2287
چکیده

صدام حسین، رئیس‌جمهور معدوم عراق، یکی از شخصیت‌های مطرح در جهان عرب است که بخشی از فلسطینی‌ها با وی همدل بوده و به‌نوعی برای وی، نقشی قهرمان‌گونه در حمایت از قضیه فلسطین قائل هستند. این حمایت، بارها در فضای رسانه‌ای مطرح شده و بازتاب‌هایی نیز در عرصه داخلی ایران داشته است، به‌گونه‌ای که برخی مواقع به‌عنوان یک اهرم در عملیات روانی مخالفان جمهوری اسلامی از آن بهره‌برداری شده است. مقاله حاضر کوشیده است تا به چرایی این حمایت و همدلی با صدام پاسخ گوید. بر این ‌اساس، مقاله نخست از مفهوم «تفهم» در ادبیات جامعه‌شناسی تفسیری ماکس وبر بهره برده و در پی تفهم با کنش فلسطینی همدل با صدام برآمده است، سپس با بررسی عواملی بیرونی این همدلی، به تبیین علّی آن اقدام نموده و در نهایت نیز با استقرار در موقعیتی بیرون از فضای ذهنی و روانی فلسطینی، به تبیین انتقادی این همدلی پرداخته است. روش مقاله، اگرچه توصیفی و تحلیلی است اما از تفسیرگرایی موردنظر وبر نیز متأثر شده است. یافته اساسی این مقاله آن است که فضای ذهنی و روانی بخشی از فلسطینیان، در یک مسیر تفهمی، دارای مؤلفه‌‌هایی است که کنش‌های حامیانه صدام را از قضیه فلسطین، قهرمانانه تلقی می‌کنند درحالی‌که تبیین علّی و انتقادی این تلقی، بیانگر گزاره‌هایی خلاف این تلقی است.