نقش فشارهای خارجی در موفقیت، شکست و تداوم وضعیتهای انقلابی در کشورهای عربی
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
doi
10.22070/iws.2022.15657.2162چکیده
این مقاله در صدد پاسخ به این سؤال است که آیا عامل «فشارهای خارجی» میتواند تفاوت در موفقیت، شکست و یا تدوام وضعیتهای انقلابی را در کشورهای عربی در سال 2011 تبیین نماید؟ یافتههای مقاله با مطالعه هفت کشور عربی (تونس، مصر، لیبی و یمن به عنوان موردهای انقلابی و الجزایر، مراکش و بحرین به عنوان موردهای غیر انقلابی) به روش تطبیقی تاریخی نشان میدهد که چهار کشوری که در آنها انقلاب رخ داده است اشکال گوناگونی از فشارهای خارجی را پیش از سرنگونی رژیم حاکم تجربه کردهاند؛ اما سه کشور دیگر (الجزایر، مراکش و بحرین) که علیرغم شباهتهای زیاد با موردهای انقلابی، از انتقال قهرآمیز و غیرنهادین قدرت مصون ماندند از فشارهای خارجی بر علیه رژیم حاکم در جریان اعتراضات مردمی در امان بودهاند. علاوه بر این میتوان گفت که فشارهای خارجی، در حمایت از دولت مستقر و یا در حمایت از معترضین، عامل مهم و کلیدی در تعیین تفاوت میان وضعیتهای انقلابی شکست خورده (نظیر آنچه در بحرین رخ داد)، به سرانجام رسیده و یا تداوم وضعیت انقلابی در کشورهای عربی بوده است.
