تجزیه و تحلیل ماندگاری در بره های نژاد ماکویی با استفاده از توابع خطر نسبی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

2 گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، آذربایجان شرقی، ایران

doi
10.22034/as.2022.48913.1635
چکیده

زمینه مطالعاتی و هدف: به توانایی حیوان برای حفظ بقاء در دوره پرورش، ماندگاری گفته می‌شود. از ویژگی‌های مهم تجزیه و تحلیل صفات ماندگاری، مشاهدات ناتمام (سانسور شده) است. یعنی رخداد مورد مطالعه لزوماً در زمان ثبت مشاهدات اتفاق نمی‌افتد و رخدادها برای برخی افراد اتفاق می‌افتد ولی برای برخی دیگر مشاهده‌ای برای آن رخداد وجود ندارد. آنالیز ماندگاری به روش‌های خطی، آستانه‌ای و توابع خطر نسبی انجام می‌گیرد. مدل‌های خطی کاربرد آسان‌تری دارند ولی به علت غیرخطی بودن صفت بقاء دارای اریب هستند. مدل‌های آستانه‌ای دقت بیشتری داشته و تخمین‌های ژنتیکی بالاتری برآورد می‌کنند. اما مدل‌های خطر نسبی به دلیل استفاده از داده‌های سانسورشده، دقت بالاتری از مدل‌های قبلی دارند. از اینرو، هدف از مطالعه حاضر، برآورد پارامترهای ژنتیکی و تاثیر عوامل غیر ژنتیکی بر روی ماندگاری بره‌های گوسفند نژاد ماکویی تا سن یک و دوسالگی با استفاده از تابع خطر نسبی تحت توزیع ویبول بود. روش کار: 2332 رکورد ثبت شده طی سال‌های 1389-1365 در ایستگاه اصلاح نژاد گوسفند ماکوئی مورد استفاده قرار گرفت. بررسی عوامل غیر ژنتیکی مؤثر بر ماندگاری(جنسیت، تیپ تولد، سال تولد، ماه تولد، وزن تولد، وزن ازشیرگیری، سن ازشیرگیری و سن مادر در هنگام زایش)، با رویه‌ی LIFEREG نرم افزار آماری SAS نسخه 9.4 انجام گردید. برای آنالیز ماندگاری و بررسی پارامترهای ژنتیکی صفت ماندگاری از نرم افزار SURVIVAL KIT استفاده شد. نتایج: تمامی اثرات ثابت به جز سن مادر و سن شیرگیری دارای اثر معنی‌داری بر ماندگاری بره‌ها بودند(05/0>P). نسبت خطر بره‌های نر برای ماندگاری تا سن یک‌سالگی 17/2و دوسالگی 61/2 برابر ماده‌ها بود. نسبت خطر حذف دوقلوها و سه‌قلوها بالاتر از یک‌قلوها بود (22/1-24/1 برای دوقلوها و 49/1-46/1 برای سه‌قلوها). با افزایش وزن تولد و وزن شیرگیری خطر حذف ابتدا کاهش و سپس افزایش می‌یابد. وراثت پذیری برای صفات بقاء تا سن یک و دوسالگی به ترتیب 062/0 و 079/0 برآورد شد. نتیجه گیری نهایی: نظر به اینکه وراثت پذیری در سطح پایینی برآورد شد، کنترل عوامل محیطی و مدیریت، سهم مهمی بر بهبود ماندگاری بره‌های نژاد ماکویی خواهد داشت.