ارزیابی مدل تحلیل مسیر در مطالعه هویت محله‏ای ولنجک، حصارک و وحیدیه شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‏شناسی مسائل اجتماعی ایران، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی برازندگی مدل تحلیل مسیر برای مقایسه هویت محله‏ای سه محله با ویژگی‏های متفاوت در شهر تهران انجام شد. ولنجک در منطقه یک، حصارک در منطقه 5 و محله وحیدیه در منطقه 8 مورد مطالعه قرار گرفته‏اند. هویت محله‏ای متغیر وابسته و سرمایه اجتماعی، سبک زندگی، کیفیت فضای کالبدی، اقتصاد سرمایه‏داری معاصر، امنیت اجتماعی و ارتباطات از راه دور به عنوان متغیرهای مستقل پیش‏بینی شده‏اند‏. روش تحقیق، پیمایش است و داده‏ها با استفاده از ابزار پرسشنامه که اعتبار آن با پیش‏آزمون تأیید شد، گردآوری گردیده‏ است. نمونه آماری این تحقیق بر اساس سرشماری سال 1390 با استفاده از فرمول کوکران 382 نفر برآورد شد و به منظور اطمینان‏بخشی و پوشش پاسخ‏های نامعتبر، 428 پرسشنامه توزیع گردید. نمونه‏گیری به شیوه طبقه‏بندی به نسبت جمعیت محلات از کل جامعه آماری به تعداد 56060 نفر انجام شد. انتخاب نمونه‏ها نیز به شیوه تصادفی بود و از نرم‏افزار Spss برای تحلیل داده‏ها استفاده شد. نتایج نشان داد که براساس مدل رگرسیون چند متغیره، 9/30 درصد تغییرات هویت محله‏ای در محله ولنجک، 8/53 درصد در محله حصارک و 4/62 درصد این تغییرات در محله وحیدیه توسط متغیرهای مستقل درون مدل تبیین شده‏اند. در هر سه محله مورد مطالعه سرمایه اجتماعی بیشترین تأثیر را بر تغییرات هویت محله‏ای داشت که میزان تبیین‏کنندگی آن در ولنجک برابر با 366/0، در حصارک معادل 654/0 و در وحیدیه نیز 522/0 در سطح اطمینان 95 درصد بوده‏است. متغیر سبک زندگی نیز بیشترین تأثیر را در تغییر سرمایه اجتماعی به عنوان متغیر واسط درتبیین هویت محله‏ای داشت. نهایتاً تاثیرات کل هریک از متغیرهای معنادار در تبیین هویت محله‏ای در محلات سه گانه مورد مطالعه در جداول مربوطه به نمایش گذاشته شده است.