طراحی الگوی رهبری معنوی بر اساس ارزشهای اسلامی: پژوهشی مبتنی بر راهبرد دادهبنیاد با تأکید بر ویژگیهای فرمانده شهید سرلشکر پاسدار احمد کاظمی
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام
2 کارشناس ارشد معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)
doi
10.30497/smt.2011.161چکیده
موضوع «رهبری معنوی» در ادبیات رایج مدیریت، موضوعی فوقالعاده مهم و در عین حال، تکبُعدی و نگاه به آن، عموماً ابزاری و عینی است. نگاهی کوتاه به مقالات این زمینه نشان میدهد که مقصود از ویژگیهای معنوی رهبران و رهبری معنوی در ادبیات علمی موجود، رهبری بر اساس معنویت منهای دین است. با توجه به غنای وافر تعالیم وحیانی و اسلامیِ صادر در این موضوع از یک طرف و محتوای پربار تاریخیِ آن (از صدر اسلام تا وقایع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس) از طرف دیگر، میتوان به ترسیم چارچوبی چندبُعدی، نو و متمایز دست یافت. بنابراین، در این مقاله با مداقه و غور در طریقت و مشی فکری، عملی و مباشر یکی از سرداران دوران دفاع مقدس، سرلشکر پاسدار شهید احمد کاظمی تلاش میشود الگویی نظاممند از رهبری معنوی که بر اساس ارزشهای معنوی اسلامی نهادینه شده و به معنای خدامحوری و خداباوری در همه امور و حرکت در جهت کسب مقام خلافتاللهی است، عرضه شود. در این تحقیق، با استفاده از نظریه دادهبنیاد، مضامین و کدهای متعددی از 13 مصاحبه دوستان و نزدیکان شهید کاظمی استخراج شد و سرانجام به مدلی برای تبیین الگوی شکلگیری وجوه مختلف رهبران معنوی و روابطشان با پیروان دست یافت. در این مدل، عواملی همچون محیط رشد، پیشزمینههای مؤثر در مسیر رشد افراد، معرفت و خودسازی و ویژگیها و رفتارهای فرمانده منجر به ایجاد تولّی روحی، فکری و رفتاری در نیروها میشود و فرآیند نفوذ اتفاق میافتد.
